Carruurta ku nool Soomaaliya ayaa wajahaya dhibaato bani’aadannimo oo si degdeg ah u sii xumaanaysa, iyadoo jarista gargaarku ay sababtay xiritaanka xarumaha daryeelka caafimaadka, carqaladeynta barnaamijyada nafaqada, isla markaana ay adkeyneyso helitaanka biyaha nadiifta ah, waxbarashada iyo ilaalinta, ayay UNICEF sheegtay Jimcihii.
“Hoos-u-dhac aan horay loo arag oo ku yimid gargaarka bani’aadannimo ayaa durba ku qasbay 205 xarumood oo caafimaad iyo nafaqo ah inay xirmaan,” ayuu James Elder, afhayeenka UNICEF, u sheegay wariyeyaasha jooga Palais des Nations ee Geneva.
- Advertisement -
Wuxuu sheegay in carruurtu ay isla markiiba dareemayaan cawaaqibka arrintan. Lixdii bilood ee ugu horreysay sanadkan, tirada carruurta qaba nafaqo-darro ba’an oo aad u daran iyo dhibaatooyinka la xiriira ee la geeyay xarumaha xasillinta ayaa kor u kacday 32% marka loo eego isla muddadii sanadkii 2025.
“Marka adeegyada la waayo, hooyooyinka iyo dhallaanku waa inay safraan masaafo dheer. Safarradaas dheeraadka ah waxay dib u dhigaan daaweynta, daaweynta dib u dhacdana waxay keentaa xanuunno ka sii daran waxayna kordhisaa halista dhimashooyin laga hortagi karay.”
Elder wuxuu sheegay in Soomaaliya ay horey ula tacaalaysay dhibaato cimilo oo sii xumaanaysa, abaar daran oo ka jirta qaybo ka mid ah waqooyiga, colaado iyo barakac. Dagaalka Iran ayaa sidoo kale sare u qaaday qiimaha shidaalka iyo bacriminta, taasoo sii kordhinaysa culayska saaran qoysaska iyo hawlgallada bani’aadannimo.
“Waa isburin aad u daran: maalgelintii lagu ilaalin lahaa carruurta nugul ayaa la dhimayaa xilli ay sababaha ku riixaya dhibaatada sii xoogeysanayaan — xitaa iyadoo baahida loo qabo taageero deeq-bixiyeyaasha oo deeqsinimo leh ay weli sii kordhayso,” ayuu yiri Elder.
Afhayeenka UNICEF wuxuu sheegay in yaraanta maalgelintu ay durba hoos u dhigtay gaarsiinta adeegyada caafimaadka iyo nafaqada 30%. Ku dhowaad hal milyan oo carruur ah oo ka yar shan sano, gabdho qaangaar ah iyo haween ku nool Soomaaliya ayaa waayi kara helitaanka taageerada nafaqo ee muhiimka ah.
“Sannadkan, waxaa la qiyaasayaa in 1.9 milyan oo carruur ah ay la kulmi doonaan nafaqo-darro, oo ay ku jiraan ku dhowaad nus milyan wajahaya nafaqo-darro ba’an oo aad u daran, oo ah nooca ugu dhimashada badan,” ayuu yiri.
Elder wuxuu sheegay in abaarta socota ay uga sii darayso dhimista gargaarka. In ka badan 1.6 milyan oo qof ayaa u baahan helitaanka biyo ammaan ah, halka in ka badan 800,000 ay halis ugu jiraan inay waayaan agabka nadaafadeed ee aasaasiga ah.
