Markab shidaal sida oo sida badeecooyin saliid ah ayaa lagu qafaashay meel ka baxsan Yemen iyadoo ay qafaasheen burcad-badeed Soomaali ah, taasoo ka dhigeysa markabkii lixaad ee ganacsi ee la afduubto tan iyo bishii Abriil, xilli ay dib u soo cusboonaadeen weerarrada ka socda Gacanka Cadmeed iyo galbeedka Badweynta Hindiya, sida uu sheegay sarkaal Soomaali ah oo ka tirsan amniga badda.
Lix nin oo hubeysan ayaa Khamiistii qabsaday markabka M.T. Sibu 1 ee sita calanka Eritrea, xilli uu ku sugnaa qiyaastii 136 mayl-badeed (252 kiiloomitir) bari ka xigta al-Mukalla, Yemen, waxayna u jiheeyeen dhinaca xeebaha Dowlad Goboleedka Puntland ee Soomaaliya, sida uu Jimcihii u sheegay wakaaladda wararka ee Associated Press sarkaalka oo xog-ogaal u ah dhacdadan. Magaciisa lama shaacin maadaama aanu fasax u haysan inuu kiiskan si fagaare ah uga hadlo.
- Advertisement -
Markabka Sibu 1 waxaa maamusha shirkadda Qatrat Alnada Almasi Ship Management oo fadhigeedu yahay Imaaraadka Carabta. Wasaaradda Maaliyadda Mareykanka ayaa shirkaddaas cunaqabateyn saartay sannadkii hore, iyadoo ku eedeysay in markabkan uu qayb ka ahaa “maraakiibta hadhka ah” ee Iran oo loo adeegsado daadgureynta badeecooyinka batroolka si looga baxsado cunaqabateynta Mareykanka.
Markabku wuxuu siday 20 shaqaale ah — 16 Hindiyaan ah, hal Suuriyaan ah, hal Suudaani ah iyo hal Ciraaqi ah. Jinsiyadda hal shaqaale oo kale si degdeg ah looma helin. Mas’uuliyiintu ma aysan shaacin dekeddii ugu dambeysay ee markabku ka soo baxay ama halkii uu ku wajahnaa.
Qafaashadani waxay dhacday saddex maalmood oo keliya kadib markii burcad-badeeddu ay qabsadeen Lutuf, oo ah markab xamuul guud sida oo sita calanka Cameroon, meel ka baxsan Soomaaliya. Warbixinnada raadraaca maraakiibta ayaa sheegay in 10 qof ay saarnaayeen, oo ay ku jiraan lix Hindiyaan ah, hal muwaaddin Turki ah, hal muwaaddin Joorijiyaan ah iyo laba waardiye amni oo Serbiyaan ah.
Sibu 1 wuxuu noqday markabkii lixaad ee ganacsi ee ay qafaashaan burcad-badeedda Soomaalidu tan iyo Abriil 21, markaas oo markabka shidaalka ee Honor 25 oo sita calanka Palau lagu qafaashay meel ka baxsan Soomaaliya. Weerarro kale oo xigay ayaa lagu beegsaday Sward 26-kii Abriil, Eureka 2-dii May, Asana 17-kii Luulyo iyo Lutuf 17-kii Agoosto.
Dhacdooyinkani waxay si weyn uga gudbeen xeebaha Soomaaliya. Burcad-badeeddu waxay qabsadeen Eureka xilli uu ku xirtay meel ka baxsan Yemen, waxayna Asana ku qafaasheen qiyaastii 65 mayl-badeed (120 kiiloomitir) koonfur-galbeed ka xigta al-Mukalla. Xafiiska Caalamiga ah ee Badaha ayaa sheegay in lixdii bilood ee hore ee 2026 dunida laga diiwaangeliyay 38 dhacdo oo burcad-badeednimo iyo dhac hubeysan ah, oo ay ku jiraan shan qafaalasho. Burcad-badeedda Soomaalida ayaa mas’uul ka ahaa 94% shaqaalaha markabyada ee la afduubtay muddadaas, ayuu yiri xafiisku.
Wasaaradda Amniga ee Dowlad Goboleedka Puntland ayaa Jimcihii sheegtay in baaritaankeedu muujinayo in xoogag ka baxsan gacanta dowladda gobolka ay ka dambeeyaan dib u soo laba kacleynta burcad-badeedda, inkastoo aysan magacabin koox ama dal. Eedeyntaas si madax-bannaan looma xaqiijin karin.
Dowlad Goboleedka Puntland ayaa sheegtay inay ciidamo amni u dirtay xeebteeda, waxayna cambaareysay duqeymo dhinaca cirka ah oo ay tiri lagu beegsaday doonyo kalluumeysi iyo hanti ku dhow bulshooyinka xeebaha ah ee lagu hayay maraakiibta la qafaashay. Wasaaraddu waxay ugu baaqday dalalka ku lugta leh inay sharaxaan duqeymihii ka dhacay agagaarka Garacad 18-ka Agoosto iyo 20-ka Agoosto.
Wasaaraddu ma aysan sheegin cidda fulisay duqeymahaas, sheegashooyinkaasna si madax-bannaan looma xaqiijin karin.
