MUQDISHO, Soomaaliya 24 Luulyo 2026 – Wariye ay saraakiisha sirdoonka Dowladda Puntland hayeen muddo saddex maalmood ah ayaa lagu sii daayay Boosaaso, kiis ay Ururka Suxufiyiinta Soomaaliyeed (SJS) sheegeen inuu muujinayo cadaadiska sii kordhaya ee lagu hayo warbaahinta Puntland. SJS ayaa soo dhaweeyay sii deynta Shucayb Daad Mohamed, oo la xiray Isniintii, 20 Luulyo 2026, waxayna ugu baaqday mas’uuliyiinta Puntland inay ilaaliyaan xorriyadda saxaafadda oo ay dhowraan xuquuqaha ku xusan Dastuurka Puntland iyo Dastuurka Ku-meelgaarka ah ee Federaalka Soomaaliya.
Saraakiil ka tirsan Hay’adda Sirdoonka iyo Amniga Puntland (PISA) ayaa wariye Shucayb Daad Mohamed xabsiga dhigay Isniintii, 20 Luulyo, iyagoo ka qabtay Garoonka Diyaaradaha Boosaaso, halkaas oo uu u tegay inuu sii sagootiyo qaraabo safar ahaa.
Shucayb, oo ah madaxa barnaamijyada iyo wariye wararka uga shaqeeya Sahal Cable TV oo si gaar ah loo leeyahay kana hawlgala Boosaaso, ayaa SJS u sheegay in muddo saddex maalmood ah lagu hayay xarunta PISA ee ku taalla bartamaha Boosaaso. Saraakiisha sirdoonka ayaa ka qaatay taleefannadiisa gacanta, iyagoo haystay muddadii uu xirnaa oo dhan.
Shucayb wuxuu sheegay in markii la xiray ay saraakiishu markii hore geliyeen qol mugdi ah, ka hor inta aysan u wareejin qol kale oo ay su’aalo kaga weydiiyeen warbixinnadiisii dhowaan. Su’aalahoodu waxay diiradda saareen warbixinnadiisa ku saabsan xirnaanshaha suuqyada iyo hakadka ku yimid hawlaha dekedda Boosaaso, kaddib dibadbaxyo ay ganacsatadu kaga soo horjeedeen canshuuraha dekedda oo la kordhiyay.
Sahal Cable TV ayaa bayaan ay soo saartay Talaadadii, 21 Luulyo, ku sheegtay in Shucayb la xiray iyada oo aan la marin habraaca sharciga ah, waxayna dalbatay in si degdeg ah loo sii daayo.
Wuxuu xorriyaddiisa dib u helay Arbacadii, 22 Luulyo, kaddib codsiyo ka yimid mas’uuliyiin dowladeed iyo wariyeyaal maxalli ah. Hase yeeshee, taleefannadiisa gacanta waxaa loo celiyay oo keliya Khamiistii, 23 Luulyo, kaddib markii loo sheegay inuu kala soo baxo saldhig boolis oo u dhow. Wax dacwad ah laguma soo oogin.
Ka hor xarigiisa, Shucayb wuxuu sidoo kale tebiyay hawlgallada amni ee Puntland ka waddo gobolka Bari, kuwaas oo lagu bartilmaameedsanayo kooxaha hubeysan.
Shucayb waa wariyihii afraad ee Puntland lagu xiro afartii toddobaad ee la soo dhaafay, iyadoo SJS ay ka digayso caburin sii fidaysa oo lagu hayo xorriyadda warbaahinta ee maamulkaasi. Laba ka mid ah wariyeyaasha—Shucayb Daad Mohamed iyo Mohamed Jama Mohamud—ayaa lagu xiray Boosaaso, oo ah magaalada dekedda ugu weyn Puntland, halkaas oo xirnaanshihii dhowaa ee dekedda iyo suuqyada, oo ay weheliyaan xiisado sii kordhaya oo u dhexeeya ciidamada ammaanka iyo ciidamo lagu eedeeyay inay taageersan yihiin Dowladda Federaalka, ay tebinta wararka ka dhigeen mid sii adkaanaysa oo khatar badan.
Labada wariye ee kale, Suways Jama Mohamud iyo Mohamed Abdinasir Hussein, ayaa lagu kala xiray Garoowe iyo Qardho. Labadaba waa la sii daayay kaddib markii ay dhowr maalmood xabsiga ku jireen.
Wariyeyaasha ka hawlgala Puntland ayaa SJS u sheegay in tebinta xiisadaha sii xoogeysanaya ee u dhexeeya mas’uuliyiinta Puntland iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya ay noqotay mid sii khatar badan. Wariyeyaashu waxay sidoo kale sheegeen in cabsida laga qabo xarig ama aargoosi ay ka dhigtay kuwo ka labalabeeya tebinta arrimaha ammaanka, oo ay ku jirto ololaha milatari ee ka dhanka ah kooxaha xagjirka ah ee Buuraha Cal Miskaad, kaas oo socday tan iyo dabayaaqadii 2024.
SJS waxay sheegtay inay soo dhaweysay sii deynta Shucayb Daad Mohamed, balse waxay ugu baaqday mas’uuliyiinta Puntland inay wariyeyaasha u oggolaadaan inay shaqadooda qabsadaan iyada oo aan la cabsi gelin ama si sharci-darro ah loo xirin. Xorriyadda hadalka iyo xorriyadda warbaahinta waxaa ilaaliya Dastuurka Puntland iyo Dastuurka Ku-meelgaarka ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya (2012).
“Puntland muddo dheer waxaa loo arkayay mid ka mid ah deegaannada Soomaaliya ee furfuran oo dimuqraaddiyadda leh, halkaas oo dhowrista xorriyadaha aasaasiga ahi ay kaga soocnayd meelaha kale. Sidaas darteed, waxaan si weyn uga walaacsannahay xarigga sii kordhaya ee wariyeyaasha tebinaya arrimo danta guud muhiimad weyn u leh, oo ay ku jiraan tabashooyinka saxda ah ee ay soo jeediyeen shacabka Puntland,” ayuu yiri Xoghayaha Guud ee SJS, Abdalle Mumin.
“Waxaan mas’uuliyiinta Puntland xusuusinaynaa inay ixtiraamaan xorriyadda warbaahinta oo ay joojiyaan xarigga wariyeyaasha loogu geysanayo oo keliya inay tebiyeen dhacdooyinka ka jira bulshooyinkooda. Bulsho xog-ogaal ahi waxay lama huraan u tahay dimuqraaddiyad shaqaynaysa, ilaalinta saxaafadda madaxa-bannaanna waxay faa’iido u leedahay dowladda iyo shacabka ay u adeegto labadaba,” ayuu Mr. Mumin ku daray.
