Kulaylka daran ee xagaaga Japan ayaa sababay dhimashada saddex libaax oo ku jiray beer xayawaan oo ku taalla Tokyo, halka dhowr kalena la daweynayo kaddib markii ay muujiyeen calaamado looga shakisan yahay kulayl-ku-dhac, sida ay sheegtay afhayeenad.
Bisadaha waaweyn ayaa la daalaa dhacayay isku darka daran ee heerkul aad u sarreeya iyo huur badan ee dalka ka jira. Japan ayaa sannadkii hore diiwaangelisay xagaagii ugu kululaa ee abid laga diiwaangeliyo, halka heerkulka qaybo ka mid ah dalka uu toddobaadyadii u dambeeyay gaaray 40C, taas oo keentay in la soo rogo tilmaanta cusub ee “maalin kulayl arxan daran leh”.
Tan iyo bartamihii Luulyo, 10 ka mid ah 16-ka libaax ee Beerta Xayawaanka Tama ayaa muujiyay calaamado ay ka mid yihiin “rabitaan-cunto la’aan iyo firfircooni yaraansho”, sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay beerta xayawaanka. Saddex libaax oo dheddig ah ayaa tan iyo markaas dhintay.
Beerta xayawaanka ayaa sheegtay in mid uu dhintay maanta, mid kalena Jimcihii, halka kii saddexaadna uu dhintay Axaddii.
“Inkasta oo libaaxyada loo arko inay kulaylka u adkaysan karaan, haddana sannadihii u dambeeyay shaqaalaha beerta xayawaanku waxay xoojinayeen tallaabooyinka lagula tacaalayo kulaylka xagaaga Japan. Kulaylka halkan ka jira waxaa weheliya huur badan; taasina way ka duwan tahay kulaylka hawada qallalan ee Afrika,” ayay tiri afhayeenaddu.
Mid ka mid ah libaaxyada, oo lagu magacaabi jiray Ichigo, kaas oo ku dhintay beerta (Sawir: Tokyo Zoological Park Society)
Waxay sheegtay in khatartu sii xoogaysatay kaddib markii xilli-roobaadku dhammaaday dabayaaqadii Luulyo, markaas oo “kulaylku si kedis ah u yimid”.
Si arrintan wax looga qabto, shaqaaluhu waxay xoojinayaan taxaddarrada iyagoo biyo rushaynaya, hagaajinaya hawo-wareegga, isla markaana rakibaya qaboojiyeyaal yaryar oo meel gaar ah qaboojiya, ayay tiri.
Dhowr libaax ayaa weli la daweynayaa, ayay afhayeenaddu intaas ku dartay.
Kulaylka Japan ayaa sidoo kale dhibaato weyn ku haya dadka. Ku dhowaad 18,600 oo qof ayaa isbitaal loo qaaday kulayl-ku-dhac intii u dhaxaysay 20-26 Luulyo, halka 45 qof la xaqiijiyay inay dhinteen markii la geeyay, sida ay sheegtay hay’adda dab-damiska iyo maareynta masiibooyinka.
Dalku wuxuu sannad kasta diiwaangeliyaa qiyaastii 1,300 oo dhimasho oo kulaylka la xiriirta, wuxuuna dejiyay yool ah in tiradaas kala bar la dhimo marka la gaaro 2030.
Saynisyahannadu waxay ka digeen in isbeddelka cimilada ee ay dadku sababeen uu dhacdooyinka kulaylka daran ka dhigayo kuwo ku soo noqnoqda oo sii xoogaysta gudaha Japan iyo guud ahaan caalamka.
Heerkulkii ugu sarreeyay ee abid laga diiwaangeliyo Japan waxaa la cabbiray 5 Agoosto 2025, markaas oo heerkulbeeggu gaaray 41.8C magaalada Isesaki, waqooyiga Tokyo.
Kulaylka ayaa sidoo kale sannadihii u dambeeyay ku qasbay mas’uuliyiinta inay wax ka beddelaan jadwallada munaasabadaha dhaqanka iyo ciyaaraha. Waxaa ka mid ah Shirweynaha Caalamiga ah ee Cosplay ee Nagoya, kaas oo qabtay daabacaaddiisii ugu dambaysay ee xagaaga dhammaadkii toddobaadkii hore.
