Duqeymaha ka socda Bariga Dhexe ayaa sii xoogaystay habeenkii toddobaad oo xiriir ah, iyadoo Iran ay sheegtay in saddex qof lagu dilay weerarro Maraykanku qaaday, isla markaana ay weerarro aargoosi ah ku qaadday dhowr goobood oo milatari oo Maraykanku ku leeyahay Kuwait iyo Jordan.
Ilaalada Kacaanka Iran ayaa sheegtay in laba markab oo shidaal ay qarxeen kaddib markii ay miinooyin ku dhaceen Marinka Hormuz, iyagoo dhacdada ku eedeeyey “hay’adaha sirdoonka Maraykanka ee khiyaanada badan”. Milatariga Maraykanka ayaa si degdeg ah u diiday eeddaas.
Iyagoo ka hadlayey telefishinka dowladda, Ilaalada Kacaanka ayaa sidoo kale ku andacooday inay “joojiyeen” afar markab oo isku dayayey inay maraan marin-biyoodkan istaraatiijiyad ahaan muhiimka ah.
Dhanka kale, ciidamada Maraykanka ayaa sheegay inay weerarro kale ku qaadeen Iran, kuwaas oo looga gol lahaa in “la sii wiiqo awoodaha milatari ee Iran”, sida lagu sheegay bayaan Taliska Dhexe ee Maraykanku ku baahiyey X.
Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump ayaa hore ugu hanjabay inuu weerari doono kaabeyaasha dhaqaalaha Iran. Hase yeeshee, Maraykanku shalay ma uusan xaqiijin in ciidamadiisu bilaabeen beegsiga xarumahaas.
Wakaaladda wararka dowladda Iran ee IRNA ayaa sheegtay in weerarrada Maraykanku dileen saddex qof
Major General Mohsen Rezaei, oo ah la-taliye sare oo milatari oo u shaqeeya hoggaamiyaha sare ee Iran, ayaa ka digay in Tehran ay dib u bilaabi doonto “hawlgallo weerar oo baaxad leh” haddii duqeymaha Maraykanku sii socdaan laba ama saddex maalmood oo kale.
“Iran mar dambe iskuma koobeyso jawaabo aargoosi oo u dhigma weerarrada lagu soo qaado … xuduud siyaasadeedna ammaan ma ahaan doonto,” ayuu Mr Rezaei yiri, sida ay sheegtay wakaaladda wararka Iran ee IRIB.
Dagaalku wuxuu qarxay 28-kii Febraayo, markaas oo Maraykanka iyo Israel ay weerarro dhimasho leh ku qaadeen Iran. Tehran ayaa ku jawaabtay inay si wax ku ool ah u xirto Marinka Hormuz — oo ah marin muhiim u ah qayb weyn oo ka mid ah shidaalka dunida — isla markaana weerartay Israel iyo danaha Maraykanka ee guud ahaan Khaliijka.
Wakaaladda wararka dowladda Iran ee IRNA ayaa sheegtay in saddex qof la dilay, siddeed kalena lagu dhaawacay weerarro Maraykanku ka geystay Hormozgan, oo ah gobol koonfureed xuduud la leh marinka.
Ciidamada Iran ayaa sheegay inay uga aargoosteen weerarrada Maraykanka iyagoo duqeeyey bartilmaameedyo milatari oo Maraykanku ku leeyahay Kuwait iyo Jordan, sida lagu sheegay bayaan uu baahiyey warbaahinta dowladda Iran.
Kuwait gudaheeda, ciidamada Iran waxay beegsadeen bakhaar rasaas oo ku yaalla xerada Al-Adiri, iyo sidoo kale dhismayaasha taliska, bakhaarro rasaas iyo dhowr buundo oo isgaarsiineed oo ku yaalla saldhigga Ali Al-Salem.
Haamaha shidaalka ee saldhigga Al-Azraq ee Jordan ayaa sidoo kale la beegsaday, sida warbaahinta dowladdu ku sheegtay Telegram.
Milatariga Kuwait ayaa X uga digay dadka deggan inay maqli karaan qaraxyo, xilli “nidaamyada difaaca cirka ay qabanayaan bartilmaameedyo cadow ah”.
Seeriyeyaasha digniinta ayaa sidoo kale ka dhawaaqay Bahrain, oo martigelisa saldhig weyn oo ciidamada badda Maraykanku leeyihiin, sida ay sheegtay wasaaradda arrimaha gudaha ee boqortooyada.
David Khalfa, oo ah khabiir ku takhasusay Bariga Dhexe kana tirsan xarunta daraasaadka Jean-Jaures Foundation ee fadhigeedu yahay Paris, ayaa sheegay in “kaabeyaal istaraatiiji ah oo kala duwan oo sii ballaaranaya” lagu soo jiiday iska horimaadka.
“Isdiiddooyinka jira ayaa ah in, iyadoo colaadda ay sii xoogaysanayso, haddana aanay labada dhinac midkoodna dan istaraatiiji ah ugu jirin in xaaladdan loo oggolaado inay sii socoto. Si kastaba, labaduba waxay tanaasul kasta u arkaan nooc isdhiibid ah,” ayuu Mr Khalfa u sheegay AFP.
Iyadoo shabakadda korontadu cadaadis kala kulmeyso waxa ay mas’uuliyiintu ku tilmaameen weerarro Maraykanku ku qaaday xarumaha tamarta, wasaaradda tamarta Iran ayaa dadka ugu baaqday inay yareeyaan isticmaalka korontada oo ay damiyaan qaboojiyeyaasha xilliyada isticmaalka ugu sarreeya, inkastoo heerkulku aad u kordhay qaybo ka mid ah dalka.
Milatariga Iran ayaa hore uga digay in kaabeyaasha meelo kale oo gobolka ah ay halis geli doonaan haddii xarumihiisa la weeraro.
Shalay, wuxuu fuliyey hanjabaaddaas isagoo qaaday weerarro xiriir ah oo baaxad leh.
Weerarrada lagu hayo maraakiibta ku sugan Marinka Hormuz ayaa sii socday
Kuwait, halkaas oo Tehran ay sheegtay inay beegsatay xarumo milatari oo Maraykanku leeyahay, wasaaradda korontada ayaa sheegtay in weerar Iran ay qaaday uu waxyeello u geystay warshad koronto iyo biyo, waxayna macaamiisha ka codsatay inay xaddidaan isticmaalka korontada.
Milatariga Kuwait ayaa sheegay in weerarro diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Iran ay ku qaadeen dhowr saldhig iyo xero ay ku dhaawacmeen tiro ka mid ah ciidamadiisa.
Ilaalada Kacaanka Iran ayaa sheegtay inay weerareen nidaamyada raadaarka Maraykanka iyo diyaarado milatari oo ku sugnaa Qatar si ay “u ciqaabaan gardarradaha”. Doha ayaa sheegtay inay qabatay weerar gantaallo ah.
Ilaalada ayaa sidoo kale sheegtay inay duqeeyeen laba goobood oo raadaar oo Maraykanku ku leeyahay Oman iyo saldhigga milatari ee Al-Tanf ee Syria.
Ilo milatari oo Syria ah ayaa ku gacan sayray sheegashada ah in weerar dhacay, halka ciidamada Maraykanku sheegeen inay saldhigga ka baxeen horraantii sannadkan.
Gobolka Kurdistan ee Iraq, weerarro diyaarado aan duuliye lahayn iyo gantaallo loo adeegsaday ayaa shalay dilay sagaal xubnood oo ka tirsan koox hubaysan oo mucaarad Kurdi-Iraani ah, sida uu sheegay xisbiga masaafuriska ku jira ee Komala Party of Iranian Kurdistan, kaas oo Iran ku eedeeyey weerarka.
Wasaaradda caafimaadka Iran ayaa sheegtay in dagaallada dib u soo cusboonaaday ay dalka oo dhan ku dileen ugu yaraan 38 qof, ayna ku dhaawacmeen in ka badan 400.
Dhexdhexaadiyeyaasha diblomaasiyadeed ayaa isku dayay inay dhinacyada dagaallamaya dib ugu celiyaan wadaxaajoodka.
China iyo Pakistan ayaa Maraykanka iyo Iran ugu baaqay inay joojiyaan dagaalka oo ay ku soo laabtaan wadahadallada.
Iyadoo xaaladdu guud ahaan sii xumaanayso, Maraykanku wuxuu sidoo kale dib u soo rogay go’doominta dekedaha Iran. Weerarrada lagu hayo maraakiibta ku sugan Marinka Hormuz ayaa sii socday, iyadoo hay’adda UK Maritime Trade Operations ay sheegtay in shalay markab shidaal madfac lagula dhuftay meel ka baxsan xeebaha Oman.







