Xeebaha D-Day ee Normandy, halkaas oo masiirka Yurub uu dabka dagaalka ku beddelmay 6-dii Juun 1944, ayaa lagu daray Liiska Dhaxalka Adduunka ee UNESCO, taasoo soo afjartay olole billowday ku dhowaad 20 sano ka hor.
Xeebahan oo ku fidsan in ka badan 80km oo ka mid ah xeebaha waqooyi-galbeed ee Faransiiska, waxay ahaayeen halkii ay ka soo galeen ciidamadii xulafada ee xeebta u soo degay si ay u galaan mid ka mid ah dagaalladii go’aaminta lahaa ee Dagaalkii Labaad ee Adduunka, iyagoo jidka u xaadhay in Yurub laga xoreeyo Naasiyiinta.
Diiwaangelintu waxay ka kooban tahay shanta xeebood ee lagu soo degay, kuwaas oo weli loo yaqaan magacyadoodii summadeed ee xilligii dagaalka: Utah, Omaha, Gold, Juno, iyo Sword. Sannad kasta, waxaa sii yaraanaya halgamayaashii dagaalka ka badbaaday ee awooda inay halkaas ku laabtaan, halka madaxda dalalka iyo hoggaamiyeyaasha dunidu ay weli halkaas isugu yimaadaan munaasabadaha waaweyn ee sannad-guurada.
“Go’aankani wuxuu dusha naga saarayaa mas’uuliyad,” ayuu yiri Herve Morin, madaxweynaha Gobolka Normandy.
Goobaha uu ka dhacay soo degitaankii D-Day ayaa hadda ka mid noqday in ka badan 50 goobood oo Faransiiska ku yaalla oo ay UNESCO hore u aqoonsatay, iyagoo ku biiray astaamo taariikhi ah sida jasiiradda quruxda badan ee Mont Saint Michel ee Normandy iyo Qasriga Versailles.
Aqoonsiga “qiimaha caalamiga ah ee aan caadiga ahayn” wuxuu goobaha siinayaa muuqaal caalami ah oo weyn, wuxuuna mas’uuliyiinta ku waajibinayaa inay gacan ka geystaan ilaalintooda si ay u gaaraan jiilalka mustaqbalka.
Dhanka kale, Giriigga ayaa u dabbaaldegay go’aanka UNESCO ay Buurta Olympus, oo ah buurta ugu dheer dalka, keyd dabiici ah oo la ilaaliyo, isla markaana khuraafaadka Giriigga ku ah hoygii ilaahyadii hore, ugu dartay Liiska Dhaxalka Adduunka.
Buurtu waxay sidoo kale ka mid tahay deegaannada Yurub ugu hodansan kala-duwanaanshaha noolaha, waxayna hoy u tahay duurjoog naadir ah.
“Laga bilaabo maanta, Buurta Olympus ee khuraafaadka ahi waxay noqonaysaa buur ay wada leeyihiin dhammaan aadanuhu,” ayuu Ra’iisul Wasaare Kyriakos Mitsotakis ku qoray Facebook.
UNESCO waxay sidoo kale maqaamka Dhaxalka Adduunka siisay 18 tiyaatar oo taariikhi ah, oo qaab dhismeed wadaag ah leh, kana soo jeeda qarniyadii 18aad iyo 19aad, kuwaas oo ku kala yaalla gobollada Talyaaniga ee Emilia Romagna, Marche iyo Umbria.
Wasiirka Dhaqanka Talyaaniga Alessandro Giuli ayaa Rome ku soo dhaweeyay aqoonsiga kaalinta tiyaatarradu ku leeyihiin nolosha dhaqan iyo bulsho ee gobolladooda, isagoo ku qaabilay “faan iyo qanacsanaan”.
