Hawlgal amni oo culus oo ka dhacay waqooyiga Morocco ayaa joojiyay isku day ballaaran oo lagu doonayay in looga gudbo magaalada Ceuta ee Spain, iyadoo mas’uuliyiintu ay xireen 111 qof gudaha iyo hareeraha Fnideq.
Sarkaal heer gobol ah oo ku sugan Fnideq ayaa sheegay in 109 ka mid ah dadka la xiray Jimcihii ay ahaayeen muwaadiniin ka soo jeeda dalal Afrikaan ah, halka laba kalena ay ahaayeen muwaadiniin Moroccan ah.
- Advertisement -
Sarkaalku wuxuu sheegay in ciidamo amni oo si ballaaran loo daadiyay ay ka hortageen wax kasta oo gudub ballaaran ah oo loo jihaystay Ceuta ama Melilla, isagoo intaas ku daray in xaaladdu ay weli tahay “caadi oo gacanta lagu hayo.”
Mas’uuliyiintu waxay sii wadi doonaan dabagalka dhaqdhaqaaqa internetka si loo aqoonsado dadka dhiirrigelinaya isku dayada tahriibka ballaaran. Hawlgallada dhulka ka socda ayaa sidoo kale sii socon doona si loo hor istaago gudubyo sharci-darro ah loona xiro kuwa abaabulaya, ayuu yiri sarkaalku.
Hore Jimcihii, ciidamada ammaanka ayaa fashiliyay isku day ay boqolaal muhaajiriin aan sharci haysan—badankoodna ka soo jeeda dalal Afrikaan ah—ugu safrayeen Fnideq una jihaysnaayeen Ceuta.
Ciidamadu waxay kooxda joojiyeen ka hor intaysan gaarin marinka xadka, waxayna sii hayeen joogitaan muuqda oo ballaaran dhammaan aagga ku hareeraysan.
Isku dayga gudubka ayaa dhacay taariikh ay mas’uuliyiinta Morocco hore ugu asteeyeen baaqyo aan magac lahayn oo lagu baahiyay baraha bulshada kuwaas oo ku baaqayay dhaqdhaqaaqyo ballaaran oo lagu galayo Ceuta iyo Melilla.
Mas’uuliyiintu waxay sii wadi doonaan la socodka dhaqdhaqaaqa internetka si loo aqoonsado kuwa dhiirrigelinaya tahriibka ballaaran
Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Gudaha Rachid El Khalfi ayaa sheegay in mas’uuliyiintu ay dhowaan ogaadeen “farriimo iyo qoraallo aan magac lahayn” oo ku wareegayay baraha bulshada kuwaas oo dadka ku boorrinayay inay 15-ka Agoosto isku dayaan gudubyo sharci-darro ah oo ballaaran oo lagu galo labadaas magaalo.
Wasaaraddu waxay sheegtay in baaqyadaasi ay abuureen “khataro halis ah oo ku wajahan badqabka dadka” isla markaana ay ujeeddadoodu ahayd ka faa’iidaysiga walaacyada la xiriira tahriibka si loo taageero falal ciqaab ka mutaysanaya sharciga Morocco.
Mudane El Khalfi ayaa sheegay in “mas’uuliyiintu si dhow ula socdaan xaaladda, ayna qaadayaan tallaabooyin lagu hor istaagayo gudubyo sharci-darro ah laguna qabanayo kuwa ku lug leh.”
Tobannaan kun oo Moroccan ah ayaa isugu soo baxay meel u dhow xadka Ceuta intii u dhexeysay 29 iyo 31 Luulyo, dhacdadaas oo lagu tilmaamay mowjaddii ugu weynayd ee gudubyo aan sharci ahayn oo loo jiheystay magaalada. Intooda badan waxay markii dambe dib ugu laabteen Fnideq.
Golaha Qaranka ee Xuquuqda Aadanaha ee Morocco ayaa 7-dii Agoosto sheegay in 14 qof ay ku dhinteen isku daygaas.
Hase yeeshee, mas’uuliyiinta Spain ayaa dhimashada ku qiyaasay 80 qof.
Mas’uuliyiinta Morocco waxay qiyaaseen in ku dhowaad 40,000 oo qof ay ku lug lahaayeen, halka mas’uuliyiinta Spain ay sheegeen in tiradu ay dhaaftay 70,000.
Ceuta iyo Melilla, iyo sidoo kale Jasiiradaha Chafarinas iyo dhowr jasiiradood oo kale oo dhagax leh oo ku yaal badda Mediterranean-ka, waxaa maamula Spain.
Morocco waxay dhulalkaas ku tilmaantaa “deegaanno Moroccan ah oo la haysto.”
Muhaajiriin ka kala imanaya dalal kala duwan ayaa si joogto ah isugu daya inay uga gudbaan Morocco una gudbaan dhulalka ay maamusho Spain, iyagoo doonaya inay galaan Yurub kana cararaya dhibaatooyinka dhaqaale iyo colaadaha hubeysan ee ka jira dalalkooda hooyo.