Michael Teferi BBC Afrika Talaado Agoosto 4, 2026
Ugu yaraan 14 qof ayaa dhintay markii dhul buur ah oo roobku qooyay uu ku soo dumay kaniisad buureed ku taalla gobolka Amxaarada ee waqooyiga Itoobiya, halkaas oo ay cibaadaysanayaashu habeenkii isugu yimaadeen salaad.
Kow iyo toban ka mid ah dhibbanayaasha ayaa lagu aasay kaniisadda, halka meydadka kale loo qaaday deegaannadii ay ka soo jeedeen si loogu aaso.
Mas’uuliyiinta ayaa joojiyay baadigoobka dadka laga yaabo inay weli ku hoos xanniban yihiin burburka, kaddib markii jiirada ka sarreysa kaniisadda Orthodox-ka ay soo duntay saacadihii hore ee Isniintii.
Kaniisaddu waxay leedahay qol lagu tukado oo laga dhex qoday buurta dhinaceeda, halkaas oo ay cibaadaysanayaashu isugu yimaadeen salaadda gaarka ah.
“Dhulka ka sarreeya godka… ayaa soo siibtay kaddib roob culus oo socday habeenkii oo dhan,” ayuu Dagnachew Azbite, oo ah sarkaal sare oo deegaanka ah, u sheegay BBC.
Toddoba qof ayaa la badbaadiyay iyagoo dhaawac qaba, waxaana ku jiray shan si daran u dhaawacmay, ayuu yiri.
Kulanka ka dhacay Kaniisadda Tsadqane Debre Mitmaq St Mary waxaa qayb ka ahaa caado isdaahirin ah oo lagu isticmaalo biyo barakaysan, taas oo caan ku ah Masiixiyiinta Orthodox-ka ee raadinaya bogsiin ruuxi ah oo ay uga helaan cudurrada daba-dheeraada.
“Qaar badan oo ka mid ah dadka dhintay waxay isugu yimaadeen inay helaan biyaha barakaysan,” ayuu Megabe Hadis Neka Tibeb Ababu, maamulaha guud ee dii’oseeska, u sheegay wakaaladda wararka Associated Press.
Sida uu sheegay Megabe, 11 ka mid ah dadka dhintay ayaa lagu aasay kaniisadda. Dhibbanayaasha kale waxaa loo qaaday deegaannadii ay ka soo jeedeen si loogu aaso.
Wuxuu sheegay in mas’uuliyiintu ay weli ku adkayd aqoonsiga qaar ka mid ah dadka dhintay.
Mas’uuliyiinta deegaanka ayaa sheegay in kooxaha gurmadka, shaqaalaha ammaanka, shaqaalaha caafimaadka iyo dadka deggan bulshooyinka ku dhow ay ka qayb qaateen hawlgalka baadigoobka iyo samatabbixinta.
Baadari-weyne Abune Klementos, madaxa Dii’os eeska Waqooyiga Shewa ee Kaniisadda Orthodox-ka Itoobiya, ayaa tagay kaniisadda si uu u qabto salaadaha aaska, ugu duceeyo dadka dhaawacmay una tacsiyeeyo qoysaska dhibbanayaasha, ayay mas’uuliyiintu intaas ku dareen.
Itoobiya waxay wajahdaa khatar sii kordhaysa oo dhul-go’ ah inta lagu jiro xilli-roobaadkeeda ugu weyn, kaas oo guud ahaan socda Juun ilaa Agoosto.
Bishii Maarso, roobab culus ayaa daadad iyo dhul-go’ ka dhaliyay Aagga Gamo ee koonfurta, kuwaas oo dilay in ka badan 100 qof.
In ka badan 229 qof, oo ay ku jiraan samatabbixiyeyaal, ayaa ku dhintay dhul-go’ ka dhacay Aagga Geze Gofa ee deriska la ah bishii Luulyo 2024. Wuxuu ka mid ahaa masiibooyinkii cimilada la xiriiray ee ugu dhimashada badnaa Itoobiya sannadihii u dambeeyay.
Cilmi-baaris la sameeyay labaatankii sano ee la soo dhaafay ayaa diiwaangelisay koror ku yimid xilliyada roobabka aadka u culus iyo xilliyada qallaylka dheer labadaba guud ahaan Bariga Afrika.
Saynisyahannadu waxay marar badan ka digeen in isbeddelka cimilada ee ay dadku sababaan uu cimilooyinka aadka u daran, oo ay ku jiraan roobabka xooggan iyo kuwa muddada dheer da’a, ka dhigayo kuwo soo noqnoqda oo sii daran.
