Muqdisho (AX) — Soomaaliya ayaa qaaday tallaabo ay ku joojinayso mala-awaalka ku saabsan mowqifkeeda arrinta Qubrus, iyadoo ku adkaysatay in siyaasaddeeda arrimaha dibeddu aanay isbeddelin kadib markii Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Cabdulqaadir Maxamed Nuur, uu uga mahadceliyay dhiggiisa Qubrus Waqooyi hambalyadii uu ugu diray doorashadiisa.
Farriinta ayaa markii hore lagu daabacay akoonka baraha bulshada ee Golaha Shacabka ka hor inta aan laga saarin. Weli waxay ku taallaa akoonka gaarka ah ee X ee Nuur.
- Advertisement -
“Waxaan mahadcelin daacad ah u dirayaa Mudane Dr. Ziya Öztürkler, Guddoomiyaha Golaha Baarlamaanka Jamhuuriyadda Turkiga ee Qubrus Waqooyi, hambalyada qiimaha leh ee uu ii soo diray doorashadayda Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya,” ayuu Nuur qoray.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya ayaa markii dambe soo saartay bayaan ay ku adkaynayso in is-weydaarsigaasi aanu muujinayn wax isbeddel ah oo ku yimid siyaasadda arrimaha dibadda ee dalka ee horey u jirtay.
“Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay dooneysaa inay caddeyso, kadib tixraacyadii ugu dambeeyay ee doodaha dadweynaha, in mowqifkeeda ku aaddan arrinta Qubrus aanu isbeddelin isla markaana uu weli ku hagmayo Axdiga Qaramada Midoobay iyo qaraarrada khuseeya ee Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay,” ayay wasaaraddu tiri.
Wasaaraddu waxay dib u xaqiijisay ixtiraamka ay Soomaaliya u hayso madaxbannaanida, xorriyadda, midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Qubrus, iyadoo si gaar ah u xustay qaraarrada Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee 541 (1983) iyo 550 (1984).
Waxay sheegtay in farriinta gaarka ah ee guddoomiyuhu “aanay ka tarjumayn, lana fasiri karin, wax isbeddel ah” oo ku yimid siyaasadda arrimaha dibadda ee Soomaaliya.
Wasaaraddu waxay sidoo kale caddeysay in xiriirkan aanu ka dhignayn aqoonsi loo fidiyay maamul gooni ah oo ka jira Qubrus Waqooyi, iyadoo raacisay in dowladda federaalku aanay wax go’aan ah ka gaarin dib u eegista mowqifkeeda muddada dheer ay ku taagnayd.
Soomaaliya waxay sidoo kale ku celisay taageeradeeda xal nabadeed oo wada-xaajood ku dhisan oo laga gaaro khilaafka Qubrus, iyadoo lagu fulinayo dalladda Qaramada Midoobay, si waafaqsan sharciga caalamiga ah iyo qaraarrada khuseeya ee Golaha Ammaanka.
Caddeyntan ayaa imanaysa iyadoo la eegayo xiriirka diblomaasiyadeed ee Soomaaliya la leedahay Turkiga, oo ah taageere xooggan oo Jamhuuriyadda Turkiga ee Qubrus Waqooyi, halka beesha caalamku si weyn u aqoonsan tahay Jamhuuriyadda Qubrus inay tahay dowladda madaxbannaan ee jasiiradda.
Jamhuuriyadda Turkiga ee Qubrus Waqooyi (TRNC) waa maamul iskiis isu magacaabay dowlad oo gacanta ku haya saddex-meelood meel waqooyi ee Qubrus. Waxaa la aasaasay 1983, ku dhowaad toban sano kadib faragelintii militari ee Turkiga ee 1974 oo jasiiradda kala qaybisay. Turkiga ayaa weli ah dalka keliya ee u aqoonsan TRNC inay tahay dowlad madax-bannaan.
