Burcad hubeysan ayaa afduubatay markab shidaal oo marayay xeebaha Yemen, waxayna u leexiyeen dhanka Soomaaliya
MUKALLA, Yemen — Burcad-badeed looga shakisan yahay inay Soomaali yihiin ayaa Jimcihii la wareegay markab shidaal oo marayay xeebta koonfur-bari ee Yemen, waxayna bilaabeen inay u jiheeyaan Soomaaliya, sida ay sheegeen hay’adaha badaha ee Yemen iyo Britain, arrintaas oo muujinaysa soo laba-kacleynta khatarta burcad-badeednimada ee mid ka mid ah marinnada maraakiibta ugu mashquulka badan dunida.
Ilaalada xeebaha Yemen ayaa sheegay in weeraryahannadu qabsadeen markabka Astana meel qiyaastii 26 mayl-badeed (48 kiiloomitir) u jirta gobolka Hadramawt. Hay’adda Hawlgallada Ganacsiga Badaha ee Boqortooyada Midowday (UKMTO), oo soo xiganaysa ilo milatari, ayaa si gooni ah u sheegtay “fuulitaan sharci-darro ah” oo ka dhacay meel qiyaastii 65 mayl-badeed (120 kiiloomitir) koonfur ka xigta dekedda Mukalla.
UKMTO waxay sheegtay in “dad aan loo oggolayn” ay fuuleen markabka, iyadoo uga digtay maraakiibta ka ag dhow inay si taxaddar leh u socdaan inta ay mas’uuliyiintu baarayaan dhacdada.
Warbixinnadii hore ayaa sheegay in qof lagu arkay meel u dhow buundada hoggaaminta markabka, xilli markabka shidaalku si tartiib ah ugu socday koonfur-bari, dhanka xeebaha Soomaaliya.
Mas’uuliyiinta Yemen ayaa sheegay inay hay’adaha caalamiga ah ee badaha iyo saaxiibadooda kala shaqaynayaan raadraaca markabka shidaalka. Agab ciidan-badeed, oo ay ku jiraan doon ay leeyihiin ilaalada xeebaha Yemen iyo diyaarado sahan, ayaa loo diray inay la socdaan dhaqdhaqaaqiisa.
Qabsashada markabkan waxay muujinaysaa koror weyn oo ku yimid burcad-badeednimada looga shakisan yahay Soomaalida, kaddib in ka badan toban sano oo xaaladdu degganayd.
Intii u dhexeysay 2005 iyo 2012, burcad-badeedda Soomaalida ayaa qaaday in ka badan 1,000 weerar, waxayna heleen lacag madax-furasho ah oo lagu qiyaasay $400 milyan. Hawlgal caalami ah oo ciidamada badda ay markii dambe qaadeen ayaa si weyn hoos ugu dhigay khatarta.
Warshadaha maraakiibta ayaa Badweynta Hindiya ka saaray liiska goobaha “khatarta sare leh” sannadkii 2023, balse burcad-badeednimadu waxay soo noqotay sannadkan. Xarunta MICA ee Faransiiska ayaa diiwaangelisay 18 dhacdo oo la xiriirta burcad-badeednimo tan iyo bishii Abriil, afduubayaashuna waxay weli haystaan dhowr markab.
Falanqeeyayaasha amniga ayaa soo laba-kaclayntan la xiriirinaya yaraanshaha roondooyinka ciidamada badda, iyadoo ciidamada caalamiga ahi diiradda u weeciyeen colaadaha Badda Cas iyo Marinka Hormuz. Isbeddelka marinnada ganacsiga ayaa sidoo kale maraakiibta u soo dhoweeyay xeebaha Soomaaliya, halka xasillooni-darradu ay weli ka jirto dalka gudihiisa.
Gacanka Cadmeed wuxuu yahay marin muhiim ah oo maraakiibta isku xira Badda Cas iyo Kanaalka Suweys. Qiyaastii 12% ilaa 15% ganacsiga caalamka iyo ku dhowaad 30% gaadiidka konteenarrada dunida ayaa sannad kasta mara jidkan.
AXADLETM
