Mareykanka ayaa isu diyaarinaya inuu Iiraan ku soo rogo waxa Xoghayaha Maaliyadda Scott Bessent ku tilmaamay “cunaqabatayntii ugu adkeyd taariikhda”, olole dhaqaale oo baaxad leh oo uu sheegay inuu yareyn karo baahida loo qabo tallaabo ciidan oo waaweyn oo dheeraad ah oo ka dhan ah Tehran.
Digniintiisa ayaa timid maalin kadib markii Madaxweyne Donald Trump uu ku hanjabay “Dagaal Dhaqaale” isla markaana sheegay in waddan kasta oo Iiraan siiya “nooc kasta oo gargaar nafis ah” uu wajihi doono ganaaxyo dhaqaale oo aad u culus.
- Advertisement -
Qiimaha saliidda ayaa kor u kacay heerkii ugu sarreeyay in ka badan saddex toddobaad kadib hanjabaadaha Mareykanka, kuwaas oo loogu talagalay in lagu cadaadiyo Iiraan inay soo afjarto dagaal socday ku dhowaad lix bilood isla markaana hakad geliyay malaayiin foosto oo saliidda Bariga Dhexe ah.
“Ma hubo sababta saliiddu arrintan ugu kacday,” ayuu Mr Bessent u sheegay CNBC.
pic.twitter.com/FSYX32KR8d
— Aqalka Cad (@WhiteHouse) Agoosto 19, 2026
Iiraan oo cunaqabataynta Mareykanka ku tilmaantay ‘argagixiso dhaqaale’
Kumannaan qof ayaa lagu dilay colaaddan, taas oo dalalka Khaliijka ku soo jiidatay qalalaasaha isla markaana gilgishay suuqyada caalamka. Iiraan waxay sidoo kale muujisay awooddeeda ay ku xaddidi karto maraakiibta sii mara Marin-biyoodka Hormuz, oo ah marin biyoodyo muhiim ah oo qaadi jiray qiyaastii shan meelood meel dhammaan saliidda la kala iibsado ka hor bisha Febraayo.
Mareykanka iyo Iiraan ayaa laba jeer ku dhawaaqay heshiisyo xabbad-joojin ah, bishii Abriil iyo Juun, iyadoo labada heshiisba loogu talagalay in dib loogu soo celiyo socodka maraakiibta ganacsiga ee Hormuz lana abuuro waddo lagu soo afjaro colaadda. Midkoodna ma sii waarin muddo dheer.
Ka hor hadalladii Mr Bessent, wasaaradda arrimaha dibadda ee Iiraan ayaa cambaareysay cunaqabataynta dhaqaale iyo ganacsi ee la soo jeediyay ee Mareykanka, iyadoo ku tilmaantay “argagixiso dhaqaale”, waxayna sheegtay inay waxyeello u geysan doonaan shacabka caadiga ah ee Iiraan isla markaana ay noqonayaan dambiyo ka dhan ah bani’aadannimada.
Mr Bessent wuxuu sheegay inuu faahfaahin dheeraad ah bixin doono shir jaraa’id oo Isniinta ah isla markaana sharxi doono “si sax ah waxa aan sameyn doonnaa” ee ku saabsan Iiraan.
“Waa jug labo-geesood ah. Waxaan haynaa go’doominta (Iiraan), waxaanan yeelan doonnaa cunaqabatayntii ugu adkeyd taariikhda,” ayuu yiri, isagoo tixraacaya go’doomin badeed oo Mareykanku saaray bishii Abriil laguna hakiyay hal bil bartamihii Juun.
“Waxay ka shaqeyn doontaa Iiraan, waxaana burburin doonnaa nidaamkan. Waa waqtigii xulafadeenna iyo dunida inteeda kale ay go’aan qaadan lahaayeen,” ayuu yiri.
Xoghayaha Maaliyadda Mareykanka Scott Bessent ayaa cunaqabataynta ku tilmaamay ‘tii ugu adkeyd taariikhda’
Markii la weydiiyay in Washington ay ciqaabi karto Shiinaha maadaama uu sii wado ganacsiga uu la leeyahay Iiraan, Mr Bessent wuxuu muujiyay in doodaha qaarkood ay ka wanaagsan tahay in laga yeesho meel ka baxsan indhaha dadweynaha.
“Maskaxda ku hay in Shiinuhu 50% tamartiisa ka helo gudaha Khaliijka. Sidaas darteed adeeg weyn ayay u ahaan lahayd inay la jaanqaadaan barnaamijka,” ayuu yiri.
Shiinuhu wuxuu iibsadaa in ka badan 80% saliidda ay Iiraan dhoofiso, sida ku cad xogta 2025 ee shirkadda falanqaynta ee Kpler. Hase yeeshee ballaarinta iska horimaad dhaqaale oo lala galo Beijing — oo ah lammaane ganacsi oo weyn oo Mareykanka ah iyo bixiye macdano naadir ah oo muhiim ah — waxay keeni kartaa tallaabooyin aargoosi ah oo ka dhan ah Washington.
Qoraal uu shalay ku daabacay baraha bulshada, Mr Trump wuxuu ballanqaaday “Dagaal Dhaqaale iyo Go’doomin heer aan hore loo arag”, balse faahfaahin yar ayuu ka bixiyay waxa ay siyaasaddu ka koobnaan doonto.
Ka dib markii dagaal uu dhex qarxay Mareykanka iyo Iiraan bishii Febraayo, Tehran waxay si wax ku ool ah u xirtay Marin-biyoodka Hormuz
Iiraan waxay u adkaysatay cunaqabatayn dhaqaale oo ku dhow aan kala go’ lahayn oo aad u ciqaab badan muddo ku dhow 50 sano, taas oo dib ugu laabanaysa Kacaankii Islaamiga ahaa ee 1979.
“Waddan KASTA oo u oggolaada hay’adihiisa maaliyadeed, ganacsiyadiisa, garoomadiisa diyaaradaha, ama hay’adihiisa dowliga ah inay siiyaan Iiraan nooc kasta oo gargaar nafis ah, isaguba wuxuu wajihi doonaa Cawaaqib Dhaqaale oo AAD U WEYN,” ayuu qoray Mr Trump.
Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iiraan Abbas Araqchi ayaa ku eedeeyay Mr Trump inuu isku dayayo inuu indhaha ka leexiyo cadaadisyada dhaqaale ee gudaha, oo ay ku jiraan deyn rikoor ah iyo sicir-dulsaarka oo kor u kacaya.
Wuxuu sheegay in ku tiirsanaanta Washington ee sii socota ee siyaasado uu ku tilmaamay kuwo fashilmay ay dhalin doonto fashilaadyo dheeraad ah isla markaana ay Iiraaniyiinta sii fogeyn doonto.
“Argagixisada dhaqaale ee Mareykanka waxay halis gelinaysaa dhaqaalaha caalamka iyo madaxbannaanida qaran ee dalalka adduunka oo dhan,” ayuu ku yiri barta X.
Mr Trump weli ma uusan xaqiijin yoolalkii uu ku dhawaaqay bilowgii dagaalka: burburinta barnaamijka nukliyeerka ee Iiraan, xaddididda awooddeeda ay ku garaaci karto xifaaltamayaasha gobolka iyo abuuridda xaalado ay Iiraaniyiintu ku ridi karaan hoggaamiyayaashooda diimeed.
Bayaanada iyo hanjabaadaha uu Mr Trump ku baahiyo baraha bulshada mar walba looma fulin si sax ah sida loo qoray.
Ma uusan faahfaahin tallaabooyin gaar ah mana uusan magacaabin waddan gaar ah, inkastoo digniintu u muuqatay mid ku filan inay ku jirto xulafada Mareykanka ee ku lug leh dhexdhexaadinta wadaxaajoodyada nabadda.
Guddoomiyaha Baarlamaanka Iiraan Mohammad Bagher Ghalibaf oo la kulmaya Ra’iisul Wasaaraha Ciraaq Ali al-Zaidi
Dhanka kale, Iiraan waxay Oman kala xaajooneysay habraacyada lagu maareynayo Marin-biyoodka Hormuz, waxayna toddobaadyadii u dambeeyay marar badan sheegtay in heshiis uu dhow yahay.
Mr Trump ayaa Isniintii uga jawaabay wadahadalladaas isagoo ku hanjabay inuu duqeyn karo dowladda Khaliijka, oo ah saaxiib amni oo muddo dheer la ahaa Mareykanka, haddii ay “caqabadda gasho”.
Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Cumaan Badr Albusaidi, oo hadlay kadib wadahadallo uu la yeeshay dhiggiisa Japan, ayaa sheegay in amniga waara ee marin-biyoodka uu ku xiran yahay nabad joogto ah oo ka hanaqaadda gobolka oo dhan, wuxuuna diiday sii kicitaan dambe.
Waxaan u baahanahay oggolaanshahaaga si aan u soo dejinno nuxurkan rte-playerWaxaan u isticmaalnaa rte-player si aan u maamulno nuxur dheeraad ah oo dejin kara cookies qalabkaaga kuna ururin kara xog ku saabsan howshaada. Fadlan dib u eeg faahfaahintooda oo aqbal si nuxurka loo soo dejiyo.Maamul Doorbidyada
Wararkii ugu dambeeyay ee Bariga Dhexe
