Ardayda ajaanibta ah, booqdayaasha barnaamijyada is-dhaafsiga dhaqanka iyo suxufiyiinta ayaa wajahaya xaddidaadyo adag oo ku saabsan muddada ay ku sugnaan karaan Maraykanka, taas oo qayb ka ah siyaasad cusub oo fiisaha ah oo ay dejisay maamulka Trump.
Xeerka kama dambaysta ah ee Waaxda Amniga Gudaha wuxuu dejinayaa muddooyin go’an oo lagu joogi karo dalka, kuwaas oo khuseeya fiisaha F ee ay haystaan ardayda caalamiga ah, fiisaha J ee ay isticmaalaan ka qaybgalayaasha barnaamijyada is-dhaafsiga dhaqanka ee ka shaqeeya Maraykanka, iyo fiisaha I ee la siiyo shaqaalaha warbaahinta.
Waqtigan xaadirka ah, fiisayaashaas guud ahaan waxay ansax yihiin inta uu socdo barnaamijka ama shaqada qofka haysta ee Maraykanka.
Qiyaastii 5,000 oo arday Irish ah ayaa xagaa kasta ka qaybqaata barnaamijka J1.
Fiisaha suxufiyiinta, oo hadda ansax ahaan kara sannado, waxaa lagu xaddidi doonaa 240 maalmood, halka muwaadiniinta Shiinaha la siin doono ugu badnaan 90 maalmood.
Xeerkan ayaa la filayaa inuu dhaqan galo 60 maalmood ka dib marka lagu daabaco diiwaanka federaalka, iyadoo ay ku xiran tahay dib-u-eegista Kongareeska.
Madaxweyne Donald Trump ayaa bilaabay olole ballaaran oo lagu adkaynayo socdaalka kadib markii uu xilka ku soo laabtay Janaayo 2025.
Maamulkiisu wuxuu sidoo kale kordhiyay baaritaanka socdaalka sharciga ah, isagoo kala noqday fiisayaasha ardayda iyo kaararka degenaanshaha joogtada ah ee ay haystaan ardayda jaamacadaha sababo la xiriira aragtiyahooda fikir, isla markaana sharcigii ay dalka ku joogeen ka qaaday boqollaal kun oo muhaajiriin ah.
Faahfaahin Dheeraad ah: Maraykanka oo ku dhaqaaqaya inuu xaddido muddada fiisaha ardayda Dadka doonaya Kaarka Cagaaran ee Maraykanka oo hadda khasab ku ah inay ka codsadaan dalalkooda Isbeddellada lagu sameeyay nidaamka hubinta fiisayaasha Maraykanka oo xad-dhaaf ah – Martin
Tallaabadii ugu dambaysay waxay caqabado dheeraad ah hor dhigi doontaa ardayda caalamiga ah, shaqaalaha barnaamijyada is-dhaafsiga iyo wariyeyaasha ajaanibta ah.
Si kastaba ha ahaatee, dadka fiisaha haysta waxaa loo oggolaan doonaa inay codsadaan kordhin, ayay waaxdu sheegtay.
Wasaaradda arrimaha dibadda Shiinaha ayaa cambaaraysay go’aanka Maraykanka, iyadoo ku tilmaantay “mid takoor ah”, waxayna Washington ugu baaqday inay si degdeg ah uga laabato siyaasadda cusub ee saamaynaysa suxufiyiinta Shiinaha.
Tallaabadu waxay “si weyn u jebinaysaa heshiiskii saddexda qodob ahaa ee arrimaha warbaahinta ee Shiinaha iyo Maraykanku gaareen 2021, waxayna si weyn u saamaynaysaa shaqada caadiga ah ee warbaahinta Shiinaha ee Maraykanka,” ayuu afhayeenka wasaaradda Lin Jian ka sheegay shir jaraa’id oo ka dhacay Beijing.
Mr Lin wuxuu sheegay in Shiinuhu xaq u leeyahay inuu kaga jawaabo tallaabooyin aargoosi oo isu-dheellitiran.
Xeerarku waxay ardayda waxbarashada sare ka mamnuucayaan inay beddelaan “ujeeddooyinkooda waxbarasho” marxalad kasta ama ay u wareegaan dugsi kale iyaga oo aan fasax haysan. Waxay sidoo kale muddada ay ardaydu haystaan inay kaga baxaan Maraykanka marka ay dhammaystaan shahaadadooda ama tababarkooda ka dhimayaan 60 maalmood ilaa 30 maalmood.
“Inta badan dadka Maraykanku waxay fahamsan yihiin qiimaha ay leedahay soo dhoweynta ardayda caalamiga ah iyo meesha ka saarista habraacyada aan loo baahnayn,” ayuu yiri Doug Rand, oo hore masuul uga ahaa DHS. “Xeerkani wuxuu samaynayaa taa lidkeeda.”
David J Bier, oo ah agaasimaha daraasaadka socdaalka ee Machadka Cato, ayaa sheegay in xeerarka cusub ee xaddidaya waxbarashada iyo u wareegista dugsiyada kale aysan lahayn saldhig sharci.
“Ardayda caalamiga ah, oo qaar badan oo ka mid ahi sannado ku qaateen Maraykanka, waxay hadda heli doonaan 30 maalmood oo keliya si ay u helaan loo-shaqeeye kafaala qaada, haddii kale isla markiiba waxaa loo beddeli doonaa muhaajiriin sharci-darro ah. Dadkani miyaanay wax faham ah ka haysan sida noloshu u shaqayso?” ayuu raaciyay.
Markii ay ku dhawaaqaysay tallaabada, waaxdu waxay tilmaantay koror xooggan oo ku yimid isticmaalka fiisayaasha ay saamaynayso. In ka badan 1.8 milyan oo gelitaan oo fiisaha ardayda ah ayaa la diiwaangeliyay 2024, ayay sheegtay, taas oo ka dhigan koror ka badan 11% marka loo eego sannadkii ka horreeyay.
Maraykanku wuxuu sidoo kale sannad-maaliyadeedka 2024, oo billowday 1 Oktoobar 2023, fiisayaal siiyay in ka badan 500,000 oo booqde oo barnaamijyada is-dhaafsiga ah iyo 37,300 oo shaqaale warbaahineed, sida ay waaxdu sheegtay.
Kororka weyn ee tirada booqdayaashan” wuxuu caqabad ku yahay awoodda DHS ay kula socon karto oo ay ku kormeeri karto dadkan aan muhaajiriinta ahayn inta ay ku sugan yihiin Maraykanka,” ayay DHS sheegtay.
Waaxdu waxay sheegtay inay ogaatay kiisas badan oo arday iyo booqdayaal barnaamijyada is-dhaafsiga ahi ay dalka ku nagaadeen tobannaan sano iyagoo adeegsanaya fiisayaashooda.
Dadka doonaya inay Maraykanka sii joogaan wixii ka dambeeya muddada go’an ee loo oggolaaday waxay ku qasbanaan doonaan inay DHS ka codsadaan kordhin ama ay xaqiijiyaan dib-u-oggolaansho iyagoo dalka ka baxaya dabadeedna dib u soo galaya, ayay waaxdu sheegtay.
