Skip to content
Saturday, August 15, 2026 Mogadishu 29°C Breaking: Somalia’s Qoor Qoor Praises Puntland State for Cooperation With Galmudug
Breaking News
Axadle
Axadle Newsroom World English

Trump oo uga digay Maraykanka sicirrada shidaalka oo sare u sii kacaya iyadoo Iran ay ka madax-adaygayso marinka

Follow
Newsroom published Updated 2 hours ago 4-minute read
Trump tells US to brace for higher fuel prices as Iran defiant on strait

Iran ayaa dalbatay in Maraykanku qirto guuldarro, halka Madaxweyne Donald Trump uu Tehran ku tilmaamay “mid aad u xun” isla markaana uga digay dadka Maraykanka ah inay filaan in qiimaha shidaalku sii sarreeyo sababo la xiriira dagaalka.

Dadaalladii lagu gaari lahaa wada-hadallo nabadeed ayaa weli hakad ku jiray, sida uu hakad ugu jiray socodka maraakiibta shidaalka qaada ee dhex mara marinka istaraatiijiga ah ee muhiimka u ah Strait of Hormuz. Ma jirin wax muujinaya in midkoodna labada dhinac uu isu diyaarinayo inuu soo afjaro colaadda, oo uu Maraykanka iyo Israa’iil bilaabeen 28-kii Febraayo.

- Advertisement -

“Marinkan waxaa la furi doonaa lana xiri doonaa oo keliya amarka Iran, waxaana intaaddaan aqbalin xaqiiqada guuldarrada oo aad joojin mala-awaallada, Iran ay sii wadi doontaa hirgelinta xanibaadda,” ayuu ku qoray X saaka Kazem Gharibabadi, Wasiir Ku-xigeenka Arrimaha Dibadda ee Iran.

Wasiirka Arrimaha Dibadda Abbas Araqchi ayaa sheegay in Tehran aysan wax go’aan ah ka gaarin dib u bilaabista wada-xaajoodyada Washington. Wareysi uu siiyay warbaahinta Iran ee Shahrara News, wuxuu ku sheegay in Maraykanku uu qasab ku noqon doono inuu buuxiyo dalabaadka Iran ee ku saabsan marinka ka hor inta aan dib loo bilaabin maraakiibtu inay maraan biyahan, kuwaas oo qaadi jiray shan-meelood meel saliidda dunida ka hor dagaalka.

Isagoo shalay ka hadlayay isu-soo-bax siyaasadeed oo ka dhacay Garden City, New York, Mr Trump wuxuu sheegay in bixinta “wax yar oo dheeraad ah oo shidaalkaaga ah” ay tahay qiime mudan in la qaado si looga hortago “dal aad u xun” inuu helo hub nukliyeer ah — taas oo ka mid ah sababaha uu Madaxweynaha Maraykanku u cuskaday dagaalka.

Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump ayaa ku boorriyay dadka Maraykanka ah inay aqbalaan koror yar oo ku yimaadda qiimaha baatroolka

Culeyska saaran darawallada ayaa durba isu beddelay masuuliyad siyaasadeed, iyadoo walaaca sicir-bararku sii kordhayo, codbixiyayaashuna ay muujinayaan niyad-jab. Celceliska qiimaha hal gallon oo baatrool ah gudaha Maraykanka wuxuu shalay ahaa qiyaastii $4.08, taas oo 29% ka sarreysa halkii uu taagnaa sanad ka hor, sida ay sheegtay American Automobile Association.

Mr Trump, oo ka tirsan xisbiga Jamhuuriga, ayaa dib loo doortay kaddib markii uu ballanqaaday inuu hoos u dhigi doono kharashaadka tamarta. Dimuqraaddiyiinta ayaa hadda ka shaqeynaya sidii ay saameynta dhaqaale ee dagaalka uga dhigi lahaayeen arrin ka taagan doorashooyinka Kongareeska ee bisha Nofeembar.

“Strait of Hormuz laguma qabsan karo hal qoraal oo tweet ah ama markab dagaal oo diyaarado sida, amar la bixiyo ama khudbad doorasho,” ayuu yiri Mr Gharibabadi.

Si kastaba ha ahaatee, madax-adaygga Iran kama uusan badbaadin dhaqaalaheeda gudaha cadaadiska sii kordhaya.

Madaxweyne Masoud Pezeshkian ayaa hadallo laga sii daayay telefishinka dawladda ku sheegay in sicir-bararka sare uu ka dhashay xanibaadda Maraykanka ee dekedaha Iran iyo cunaqabateynaha lagu bartilmaameedsanayo dhoofinta saliidda dalkaas.

Mr Trump iyo Xoghayaha Maaliyadda Scott Bessent ayaa si kala gooni gooni ah u ballanqaaday inay kordhinayaan cadaadiska dhaqaale ee saaran Iran.

Mr Bessent wuxuu sheegay in Washington ay toddobaadka soo socda ku dhawaaqi doonto tallaabooyin dheeraad ah oo ka dhan ah Tehran.

Tehran waxay xannibaadaha ay ku soo rogtay isu-socodka marinka ku tilmaantaa xanibaad — isla ereyga ay Washington u adeegsato hanjabaaddeeda ka dhanka ah maraakiibta Iran ee isku dayaya inay ka baxaan dekedahooda.

“Waxa aan sameyneyno waa adeeg weyn oo aan u hayno dunida, annaga oo keliya ma aha … runtii shaqo weyn ayaan qabaneynaa,” ayuu yiri Mr Trump. Waxa kale oo uu ku dooday in muddo 260 maalmood ah oo markab diyaarado sida oo Maraykan ahi uu taageerayay dadaalka dagaalka ay ahayd “mid aan xitaa ku dhowayn inay ku filnaato.”

Shalay waxaa marinka ka gudbay laba markab oo keliya

Sida ku cad falanqayn ay samaysay shirkadda raadraaca maraakiibta ee Kpler, laba markab oo keliya ayaa shalay ka gudbay Strait of Hormuz, mana jirin wax shixnado saliid ceeriin ah oo la arkay.

Maraakiibta qaarkood ayaa laga yaabaa inay gudubka sameeyeen iyagoo damiyay qalabkooda gudbiya calaamadaha, taas oo adkeynaysa in la ogaado. Sidaas oo ay tahay, isu-socodka la diiwaangeliyay waa qayb yar oo ka mid ah in ka badan 130 markab oo maalin kasta mari jiray marinka ka hor dagaalka.

Maraakiibta isku dayaya jidkan iyaga oo aan haysan oggolaanshaha Iran waxay wajahayaan halista weerarro gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn ah. Shirkadda Abu Dhabi National Oil Company ee Isu-tagga Imaaraadka Carabta ayaa sheegtay in laba ka mid ah maraakiibteeda la weeraray xilli ay marayeen marinka fiidnimadii Khamiista, halka wakaaladda wararka dawladda Imaaraadka ee WAM ay sheegtay in markab kale uu shalay weerar la kulmay.

United Kingdom Maritime Trade Operations Centre ayaa sheegtay in markab xamuul badan siday uu jirkiisa ku dhacay madfac aan la aqoonsan shalay gudaha Strait of Hormuz. Shaqaalihiisu way badbaadeen, ayay xaruntu sheegtay, inkastoo aan weli la soo saarin qiimeyn waxyeello, cawaaqibta deegaanka ee ka dhalan kartana ay weli aan la ogeyn.

Heshiis ku-meel-gaar ah oo bishii Juun ahaa oo lagu soo afjarayay dagaalka ayaa burburay.

“Markii horeba ma aanan lahayn xabbad-joojin aan hadda rabno inaan sii dheerayno,” ayuu yiri Mr Araqchi. “Waxaan haysanay ‘dhammaadka dagaalka,’ haddana xaalad cusub ayaa jirta.”

Weerarada dib u soo cusboonaaday ee Xuutiyiinta Yemen oo ay Iran taageerto ayaa sare u qaaday cabsi cusub oo ah in colaaddan ay ku fidi karto guud ahaan gobolka. Dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay ayaa sheegtay in Xuutiyiintu shalay lix gantaal oo ballistic ah ku rideen dekedda Mocha ee Badda Cas, taas oo dishay afar rayid ah.

Wakaaladda wararka SABA ee ay maamulaan Xuutiyiinta, iyadoo soo xiganaysa ilo militari, ayaa werisay in kooxdaasi ay diyaarad aan duuliye lahayn u adeegsadeen beegsiga xarun Aramco ku leedahay magaalada Najran ee Sucuudiga.