Aamusnaan jilicsan ayaa ka hanaqaadday Khaliijka kaddib ku dhowaad laba toddobaad oo duqeymo habeenle ah, iyadoo sarkaal sare oo Iiraani ahi sheegay in Tehran ay hubkeeda aamusin doonto inta uu Mareykanku ilaalinayo hakinta kediska ah ee Madaxweyne Donald Trump ku sameeyey duqeymaha cirka.
Pentagon-ka ayaa xalay hakiyey ololaha kaddib 13 habeen oo weerarrada Mareykanka ee Iran ay sii xoogeysanayeen, mana jirin wax weerarro Mareykan ah oo la soo sheegay shalay iyo maanta midna.
Iran, oo habeen kasta duqeymaha Mareykanka kaga jawaabaysay weerarro ay ku qaaddo dalalka deriska ah ee martigeliya saldhigyada Mareykanka, ayaa iyaduna laba maalmood ka gaabsatay inay wax gantaallo ah riddo.
Mike Waltz, safiirka Mareykanka u fadhiya Qaramada Midoobay, ayaa Fox News u sheegay in Madaxweyne Trump uu amray hakinta si diblomaasiyadda loo siiyo fursad ballaaran oo ay ku shaqeyso.
Ilo sare oo Iiraani ah, oo Reuters la hadlay isaga oo codsaday inaan magaciisa la shaacin, ayaa yiri: “Mowqifka Iran weli waa ‘weerar weerar lagu jawaabo’: haddii weerarradu joogsadaan, Iran sidoo kale way joojin doontaa hawlgalladeeda. Farriintaas mar hore ayaa loo gudbiyey Mareykanka.”
Isha ayaa ka digtay: “Hase yeeshee, Iran waxay diyaar u tahay inay bixiso jawaab ballaaran haddii Mareykanku weerar kale qaado.”
Mar wax laga weydiiyey hakinta, sarkaal sare oo ka tirsan maamulka Mr Trump ayaa sheegay in madaxweynuhu “mar walba caddeeyey inuu doorbidayo diblomaasiyadda, balse uu Iran tusay waxa dhici doona haddii ay si dhab ah ugu iman weydo miiska wadaxaajoodka”.
Gantaallada Iran oo lagu soo bandhigay Tehran xilli Iran ay sidoo kale hakisay weerarrada
Isha sare ee Iiraaniga ah ayaa ka digtay in Tehran aysan arag sabab weyn oo ay ku rumaysato in hakinta Mr Trump ay muujinayso isbeddel macne leh oo ku yimid mowqifka wadaxaajoodka ee Washington.
“Hakinta weerarrada waxaa laga qabaa shaki ka badan rajada laga qabo. Aragtida guud ayaa ah in hakintu tahay xeelad, halkii ay ka ahaan lahayd mid dhab ah. Iran waxay urursatay waayo-aragnimo qadhaadh oo ku filan oo ku saabsan waxa ay u aragto khiyaanada Mareykanka,” ayay ishu tiri.
Ciidamada Mareykanka ayaa habeenba habeenka ka dambeeya weerarayey Iran, taas oo Washington ku tilmaantay aargoosi laga bixinayo weerarrada Iran ee maraakiibta maraysa Marinka Hormuz.
Iran waxay sheegtay in ujeeddadeedu tahay inay sii haysato gacan-ku-haynta marinka, oo ah jidka ugu muhiimsan dunida ee loo maro shixnadaha tamarta.
Hawlgalkii militari ee Mareykanka ee labada toddobaad socday ayaa si wax ku ool ah u fashiliyey heshiiskii ku-meelgaarka ahaa ee bishii hore, kaas oo loogu talagalay inuu soo afjaro dagaalkii ay Mareykanka iyo Israel bilaabeen bishii Febraayo.
Faahfaahin dheeraad ah:
Wararkii ugu dambeeyey ee Bariga Dhexe
The New York Times iyo CNN ayaa sheegay in Mr Trump uu ka noqday qorshayaal lagu ballaarin lahaa dagaalka iyadoo la adeegsanayo ikhtiyaarro militari oo waaweyn, kaddib markii qaar ka mid ah la-taliyayaashiisu Jimcihii walaac muujiyeen, oo ay ka mid ahaayeen su’aalo la xiriira in kaydka gantaallada difaaca Mareykanka uu sii dhammaanayo sababo la xiriira dadaallada lagu ilaalinayo saldhigyada Mareykanka ee gobolka.
CNN iyo Times labaduba waxay Taliyaha Guud ee Ciidamada Pentagon-ka Dan Caine ku magacaabeen mid ka mid ah saraakiishii walaacyadaas soo jeediyey.
CNN ayaa sheegtay in Madaxweyne Ku-xigeenka JD Vance uu isaguna muujiyey walaac.
Axios ayaa sheegtay in Mr Trump uu muddo laba toddobaad ah galab kasta Pentagon-ka ka helayey qorshayaasha lagu weerarayo Iran, habeen kastana uu ansixinayey, ilaa Jimcihii, markaas oo hindisihii ugu dambeeyey loo gudbiyey uuna doortay inuusan fulin.
Go’aanka Madaxweyne Trump ee lagu joojinayo weerarrada, ugu yaraan hadda, wuxuu ku soo beegmay xilli masiiri ah oo dagaalka ka mid ah, iyadoo labada dhinacba ay tijaabinayaan xuduudaha sii hurinta colaadda ee la dejiyey ka hor intii aysan xabbad-joojin bishii Abriil hakinin dagaalladii waaweynaa, heshiis ku-meelgaar ahna uu bishii Juun dib u furin Hormuz.
Ciidamada Mareykanka ayaa hore u weeraray buundooyin iyo godad dhulka hoostiisa mara oo ku yaalla koonfurta Iran, taas oo kaddib Iran ay weerartay warshadaha biyaha badda macaaneeya ee dalalka Carabta ee Khaliijka ku dhow ay ku tiirsan yihiin si ay u daboolaan baahida magaalooyinka laga dhisay cimilooyinka saxaraha ah.
Toddobaadkii la soo dhaafay, xulafada Xuutiyiinta ee Iran ee Yemen ayaa ku dhawaaqay go’doomin lagu soo rogayo shidaalka Sacuudiga ee Badda Cas, iyagoo ku hanjabay inay xiri doonaan marin labaad oo weyn oo ciriiri ah oo ay maraan shixnadaha tamarta adduunka.
Tallaabadaas ayaa qiimaha halbeegga caalamiga ah ee saliidda Brent ka dhigtay in uu kor u dhaafo $100 markii ugu horreysay tan iyo bishii May.
Shalay, Xuutiyiintu waxay markii ugu horreysay muddo sannado ah weerareen bartilmaameedyo shidaal oo Sacuudigu ku leeyahay Badda Cas.
Isbahaysiga uu Sacuudigu hoggaamiyo oo duqeeyey Hodeidah
Yemen, saraakiil ayaa sheegay in ciidanka cirka ee dowladda caalamku aqoonsan yahay ee Sacuudigu taageero, taas oo in ka badan toban sano la dagaallamaysay Xuutiyiinta, ay weerarro ku qaadeen fariisimaha Xuutiyiinta ee gobollada Marib iyo al-Jawf.
Saraakiishu waxay sheegeen in ciidamada labada dhinac ee dagaalka sokeeye ee Yemen lagu ururinayo jiidaha hore.
Sacuudi Carabiya ayaa hoggaaminaysay isbahaysi Carbeed oo ka dhan ah Xuutiyiinta tan iyo markii dhaqdhaqaaqa Iran la safan uu qabsaday caasimadda Yemen ee Sanca.
Dagaalka sokeeye, oo macaluul iyo dagaallo ay ku dhinteen boqollaal kun oo qof, ayaa intiisa badan hakad ku jiray iyadoo la raacayo xabbad-joojin dhaqangashay tan iyo 2022.
Xabbad-joojintaas ayaa burburtay bishan, iyadoo Xuutiyiintu si wax ku ool ah ugu biireen dagaalka ballaaran ee xulafadooda Iiraaniga ahi ku jireen tan iyo markii Mareykanka iyo Israel ay weerareen shan bilood ka hor.
Xuutiyiintu waxay toddobaadkii la soo dhaafay ku dhawaaqeen go’doomin badeed oo lagu soo rogayo Sacuudi Carabiya, hoggaamiyaha Xuutiyiinta Abdul Malik al-Houthi ayaana sheegay in dhammaan xarumaha shidaalka Sacuudiga loo aqoonsan karo bartilmaameedyo.







