Golaha Nabadda ee Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa Isniintii u sheegay Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu in ka bixitaan kasta oo Israa’iil ay ka sameyso Gaza uu bilaaban doono oo keliya marka Xamaas si buuxda hubka looga dhigo, isaga oo ka jawaabaya diidmooyinka uu soo jeediyay hoggaamiyaha Israa’iil.
Farriintan ayaa timid ka dib markii laba xubnood oo ka tirsan golaha amniga ee Mr Netanyahu ay ku baaqeen in cod loo qaado ka bixitaanka heshiiska uu taageerayo Mr Trump. Dalabkooda ayaa daba socday markii goluhu daabacay qaab-dhismeed dhigaya in Israa’iil ay si marxalado ah uga baxdo Gaza.
Xafiiska Mr Netanyahu ayaa sheegay inuu walaaciisa gaarsiiyay Washington ka dib markii Mr Trump uu Jimcihii ku tilmaamay oggolaanshaha Xamaas ee ah inay hubkeeda ku wareejiso guddi maamul oo Falastiini ah oo dhismaya “guul weyn oo muhiim ah”.
Nickolay Mladenov, wakiilka sare ee Golaha Nabadda u qaabilsan Gaza, ayaa maanta la kulmay Mr Netanyahu, wuxuuna qiray in wada-hadalladu ay ku lug leeyihiin hawl adag.
Goluhu wuxuu barta X ku sheegay in ka bixitaanka Israa’iil ee meelaha ka baxsan Khadka Jaallaha ah — xadka calaamadinaya dhulka ay Xamaas weli maamusho — uu “dhici doono oo keliya marka hub-ka-saaristu dhammaato, sida ay Xamaas ugu ballanqaadday dhexdhexaadiyeyaasha”.
Xitaa haddii la fuliyo qorshaha la soo jeediyay, Israa’iil waxay sii maamuli doontaa qaybo ballaaran oo Gaza ah ka dib xabbad-joojintii Oktoobar ee uu hormuudka ka ahaa Mr Trump.
Faahfaahin dheeraad ah:Xamaas waxay u dhaqaaqday dhinaca hub-ka-dhigista – hadda waxay ku xiran tahay Israa’iil
Farqiga u dhexeeya Trump iyo Netanyahu
Donald Trump (midig) ayaa toddobaadkii hore Benjamin Netanyahu ku qaabilay Aqalka Cad
Israa’iil ayaa Khamiistii la soo dhaafay diidday dukumenti uu goluhu soo saaray oo ku baaqayay in si marxalado ah looga baxo Gaza iyo in si degdeg ah loo joojiyo duqeymaha Israa’iil ee dhulkaas.
“Israa’iil waxay faallooyinkeeda iyo walaaceeda ku aaddan qaab-dhismeedka la soo jeediyay gaarsiisay dhiggeeda Mareykanka. Nuqulka la shaaciyay kama turjumayo mowqifyada Israa’iil,” ayuu Doron Spielman, afhayeen u hadlay xafiiska ra’iisul wasaaraha, yiri ka hor kulankii Mladenov.
Wasiirka Maaliyadda ee midigta fog Bezalel Smotrich ayaa sheegay in qoraalka la daabacay uu “gebi ahaanba ka duwan yahay” nuqulkii la tusay golaha amniga ee Mr Netanyahu. Isaga iyo xubin kale oo golaha ka tirsan waxay ku baaqeen cod cusub oo “degdeg ah” oo laga qaado heshiiska Gaza.
Inkastoo Israa’iil ay diidan tahay, maanta wax duqeymo cusub ah lagama soo sheegin Gaza. Hase yeeshee, Israa’iil waxay weerarro qaaday wax yar ka dib ku dhawaaqistii Mr Trump.
Mr Trump ayaa horay u sheegay in Israa’iil ay “aad ugu faraxsan tahay” ku dhawaaqista Xamaas ee hub-ka-dhigista. Weerarkii Xamaas ay Israa’iil ku qaadday 7-dii Oktoobar 2023 ayaa sababay dagaalka, wuxuuna ahaa weerarkii ugu dhimashada badnaa taariikhda dalkaas.
Khilaafkan ayaa ahaa tilmaantii ugu dambeysay ee muujineysa inuu sii ballaaranayo farqiga u dhexeeya Mr Trump iyo Mr Netanyahu. Ra’iisul wasaaraha Israa’iil ayaa wajahaya tartan adag oo dib-u-doorasho ah bisha Oktoobar, wuxuuna xiriirka dhow ee uu la leeyahay madaxweynaha Mareykanka ka dhigay qayb udub-dhexaad u ah farriintiisa siyaasadeed. Labada nin ayaa toddobaadkii hore mar kale ku kulmay Washington.
Afhayeenka Mr Netanyahu ayaa sheegay in hab-dhaqanka Xamaas tan iyo xabbad-joojinta uu muujinayo inay isu diyaarineyso “xasuuqyo kale oo la mid ah kuwii 7-dii Oktoobar”.
“Tallaabada koowaad ee lama huraanka u ah heshiis kasta oo waara waa hub-ka-dhigis dhab ah, la xaqiijin karo oo aan laga noqon karin oo lagu sameeyo Xamaas,” ayuu yiri Mr Spielman.
Labada hoggaamiye ayaa sidoo kale isku khilaafay Iran, iyadoo Israa’iil ay weli shaki ka qabto dadaallada diblomaasiyadeed ee Mr Trump ee lagu doonayo in lagu soo afjaro dagaalkii ay labada dal bilaabeen dabayaaqadii Febraayo.
Madaxweynaha Israa’iil Isaac Herzog, oo xilkiisu inta badan yahay mid maamuus ah, ayaa qiimeyn ka rajo wanaagsan ka bixiyay hindisaha Gaza ee Mr Trump. Wuxuu horumarkii ugu dambeeyay ku tilmaamay “tallaabo aad u wanaagsan”, isagoo carrabka ku adkeeyay in Xamaas hubka laga dhigo.
Mohammad Dahlan, oo ah siyaasi sare oo Falastiini ah kanaalin dhow ku lahaa dejinta qorshaha Gaza, ayaa markii Golaha Nabadda uu soo saaray khariidaddiisa qorshaha sheegay inuu la hadlay wiilka uu soddogga u yahay Mr Trump ahna kaaliyihiisa Jared Kushner. Mr Kushner, ayuu sheegay, wuxuu u sheegay in Israa’iil ay joojin doonto duqeymaheeda Gaza, laga bilaabo shalay.
Wax yar ka dib Mr Dahlan ayaa wax ka beddelay qoraalka uu baraha bulshada ku daabacay, isagoo taa beddelkeeda sheegay in Mr Kushner uu “kala shaqeynayo dhinaca Israa’iil sidii loo joojin lahaa weerarrada” Gaza.
Markii dambe wuxuu Mr Netanyahu ku eedeeyay inuu ku hawlan yahay “carqaladeynta fursadda ugu rajada wanaagsan ee lagu bilaabi karo soo afjaridda dagaalkan”.
Maanta wax duqeymo waaweyn ah lagama soo sheegin, inkastoo sarkaal amni oo ku sugan Gaza uu sheegay in weerarrada Israa’iil ay shalay dileen 19 Falastiiniyiin ah, oo ay ku jiraan haween iyo carruur.
