Muqdisho (AX) — Soomaaliya ayaa u dhaqaaqday inay dib u xaqiijiso mowqifkeeda soo jireenka ah ee ku aaddan Qubrus kadib fariin uu Guddoomiyaha Golaha Shacabka Cabdulkadir Maxamed Nuur ugu mahadceliyey dhiggiisa Qubrus-ta Waqooyi hambalyada uu u diray doorashadiisa.
Fariinta ayaa si kooban loogu daabacay akoonka baraha bulshada ee Golaha Shacabka ka hor inta aan la tirtirin. Weli waxay ku jirtaa akoonka gaarka ah ee Nuur ee X.
- Advertisement -
“Waxaan u dirayaa mahadcelin daacad ah Mudane Dr. Ziya Öztürkler, Guddoomiyaha Golaha Jamhuuriyadda Turkiga ee Qubrus-ta Waqooyi, hambalyada wanaagsan ee uu ii soo diray doorashadayda Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya,” ayuu qoray Nuur.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya ayaa markii dambe soo saartay bayaan ay ku adkaynayso in isdhaafsigaasi uusan muujinayn wax isbeddel ah oo ku yimid siyaasadda arrimaha dibadda ee dalka.
“Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay doonaysaa inay caddeyso, iyadoo la raacayo tixraacyadii dhowaan ka soo muuqday doodaha dadweynaha, in mowqifkeeda ku aaddan arrinta Qubrus aanu isbeddelin isla markaana uu weli ku hagmo Axdiga Qaramada Midoobay iyo qaraarrada khuseeya ee Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay,” ayay wasaaraddu tiri.
Wasaaraddu waxay ku celisay ixtiraamka ay Soomaaliya u hayso madaxbannaanida, xorriyadda, midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Qubrus, iyadoo si gaar ah u xustay qaraarrada Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee 541 (1983) iyo 550 (1984).
Waxay sheegtay in farriinta gaarka ah ee guddoomiyuhu “aysan ka tarjumayn, loomana fasiri karo, wax isbeddel ah” oo ku yimid siyaasadda arrimaha dibadda ee Soomaaliya.
Wasaaraddu waxay sidoo kale carrabka ku adkaysay in xiriirkaasi uusan ka dhignayn aqoonsi loo fidiyey hay’ad gooni ah oo ku taalla Qubrus-ta Waqooyi, waxayna sheegtay in dowladda federaalku aysan qaadan wax go’aan ah oo dib loogu eegayo mowqifkeeda hore u deggenaa.
Soomaaliya waxay sidoo kale dib u xaqiijisay taageerada ay u hayso xal nabadeed oo wadaxaajood lagu gaaro oo lagu soo afjaro khilaafka Qubrus, kaas oo hoos imanaya garwadeennimada Qaramada Midoobay isla markaana waafaqsan sharciga caalamiga ah iyo qaraarrada khuseeya ee Golaha Ammaanka.
Caddeyntan ayaa daba socota fariintaas xilli ay Soomaaliya xiriir diblomaasiyadeed la leedahay Turkiga, oo ah taageere xooggan oo Jamhuuriyadda Turkiga ee Qubrus-ta Waqooyi, halka Jamhuuriyadda Qubrus si ballaaran caalamka looga aqoonsan yahay inay tahay dawladda madax-bannaan ee jasiiradda.
Jamhuuriyadda Turkiga ee Qubrus-ta Waqooyi (TRNC) waa maamul iskiis isu magacaabay dowlad oo haysta woqooyiga saddex meelood meel ee Qubrus. Waxaa la aasaasay 1983, ku dhowaad 10 sano kadib faragelin ciidan oo Turkigu sameeyey 1974 taas oo kala qaybisay jasiiradda. Turkiga ayaa weli ah dalka keliya ee u aqoonsan TRNC inay tahay dowlad madax-bannaan.
