Iskuul ku yaalla duleedka Bangkok ayaa noqday goobtii toogashadii wadareed ee ugu dhimashada badnayd Thailand tan iyo 2022, kadib markii arday 14 jir ah uu dilay awoowgii iyo ayeeyadiis, rasaas ka dhex furay iskuulka, dabadeedna isdilay, sida ay boolisku sheegeen. Ugu yaraan shan qof oo kale ayaa la dilay.
Dhammaan dhibbanayaasha iskuulka ku sugnaa waxay ahaayeen macallimiin ama shaqaale, sida ay boolisku sheegeen. Ardaygu wuxuu ugu yaraan 26 xabbadood ka riday qori uu lahaa awoowgii, halka 34 xabbadood oo kale la helay, ayay masuuliyiintu sheegeen.
Ardaydu waxay si qulqul ah uga baxeen Iskuulka Debsirin Nonthaburi ee duleedka waqooyi-galbeed ee Bangkok, xilli shaqaalaha gurmadka caafimaadku dhaawacyada u qaadayeen isbitaalka. Bannaanka, macallimiintu way is-habsiinayeen, iyadoo qaar badan ay ooyayeen markii uu soo baxay baaxadda rabshaduhu.
Sawirro ay sii daayeen shaqaalaha gurmadka degdegga ah ayaa muujiyey qof sariir-gurmad ku jiifa agta ambalaas, halka qof kale uu daaweyn ka helayay shaqaale caafimaad.
Arday ku gabbanaya fasal inta uu socday weerarka toogashada ah ee iskuul ku yaalla Thailand
Toogashadani waa tii ugu dambeysay weerarro si weyn loo hadal hayo oo ka dhacay Thailand, oo ah dal ay shacabka haystaan tirada hubka ugu badan ee Koonfur-bari Aasiya, isla markaana leh mid ka mid ah heerarka qofkiiba ugu sarreeya qaaradda, sida lagu sheegay qiyaas ay 2017 samaysay Small Arms Survey.
Arday 18 jir ah ayaa sheegay inuu markii hore codka rasaasta u qaatay baaruud-ciyaareed ama qof wax garaacaya.
“Markii hore uma malaynayn inuu qori yahay,” ayuu yiri. “Rasaastu way badnayd: bang, bang, bang. Dabadeed way aamusday. Kadibna mar kale ayay bilaabatay.”
Wasiirka Waxbarashada Prasert Jantararuangtong ayaa xaqiijiyey in arday iyo macallimiinba ay ka mid ahaayeen dadka ay waxyeelladu gaartay. Baarayaashu waxay ku hawlanaayeen inay ogaadaan waxa sababay weerarka, ayuu wariyeyaasha u sheegay.
Arday iyo waalidiin ku sugaya bannaanka iskuulka kadib toogashadii ka dhacday degmada Bang Kruai
Dhacdadan ayaa noqonaysa toogashadii labaad ee iskuul ka dhacda Thailand sannadkan. Bishii Febraayo, macallin ayaa la dilay, ardayna waa lagu dhaawacay weerar ka dhacay koonfurta dalka.
Masuuliyiinta degmada ayaa sheegay in Iskuulka Debsirin Nonthaburi ay sannad-dugsiyeedka 2025 dhiganayeen qiyaastii 3,100 arday, ayna ka shaqaynayeen 147 macallin.
“Waa arrin aad u xun inay dhacdo wax sidan oo kale ah,” ayuu Ra’iisul Wasaare Anutin Charnvirakul u sheegay wariyeyaasha. “Waxaan ka murugaysanahay dadkii dhintay, sidoo kalena waxaan ka murugaysanahay inay arrin sidan oo kale ahi dalkeenna ka dhacdo.”
Ambalaas ka baxaya iskuulka kadib toogashada
Dil-wadareedkii ugu khasaaraha badnaa ee dhowaan ka dhaca Thailand, kaas oo uu fuliyey hal weeraryahan, wuxuu dhacay 2022, markii sarkaal hore oo boolis ah oo shaqada laga eryay uu muddo saddex saacadood ah weerar hub iyo mindiyo ah ka geystay waqooyi-bari dalka. Waxaa dhintay 36 qof, oo ay ku jireen xaaskiisa, wiilkiisa iyo 22 carruur ah oo mindi lagu dilay iyagoo hurda xarun xannaano carruureed.
Sannadkii 2020, askari ayaa 29 qof ku dilay toogasho uu ka geystay Nakhon Ratchasima, oo ay ku jirtay xarun ganacsi. Bishii Luulyo ee sannadkii hore, nin hubaysan ayaa shan qof ku dilay suuq ku yaalla Bangkok — oo ay ku jireen ilaalada ammaanka iyo qof wax iibinayay — kahor inta uusan isdilin.
Weeraryahan kale oo 14 jir ahaa ayaa laba qof dilay, shanna dhaawacay, xarun ganacsi oo heer sare ah oo ku taalla Bangkok sannadkii 2023. Boolisku waxay sheegeen inuu isticmaalay bastoolad wax laga beddelay oo ay u badan tahay in internetka laga soo iibsaday.
Weerarkaas kadib, Mr Anutin, oo markaas ahaa wasiirka arrimaha gudaha, ayaa masuuliyiinta faray inay soo rogaan tallaabooyin taxane ah oo lagu xakameynayo hubka. Waxaa ka mid ahaa hakinta ku-meelgaarka ah ee ruqsadaha cusub, xaddidaadaha hubka la soo dejiyo iyo mamnuucid dadka ka yar 20 jirka ka reebaysa inay isticmaalaan goobaha tababarka toogashada.
Xeerarka muddada dheer ee la soo jeediyey waxaa ka mid ahaa in milkiilayaasha hubka laga dalbado shahaado caafimaad oo daboolaysa caafimaadkooda maskaxeed iyo xaaladdooda nafsiyeed, iyo in muddooyin ansaxnimo oo cayiman loo dejiyo qaar ka mid ah ruqsadaha hubka.
Small Arms Survey ayaa qiyaastay in shacabka Thailand ay haystaan qiyaastii 10.3 milyan oo qori, taas oo u dhiganta ku dhowaad 15 qori 100-kii qofba.
