Hawlgalladii amni ee dhowaan ay Dowlad-goboleedka Puntland ka fulisay Gaalkacyo iyo Boosaaso ayaa u muuqda inay soo afjareen muddo ay cutubyo hubaysan oo ka hawlgala deegaanku ka baxsanaayeen taliska tooska ah ee ciidamada rasmiga ah ee ammaanka Puntland.
AXADLE, Dowlad-goboleedka Puntland — Hawlgallo maalmihii la soo dhaafay laga fuliyay Gaalkacyo iyo Boosaaso ayaa u muuqda inay soo afjareen muddo cutubyo hubaysan oo ku sugnaa gudaha Dowlad-goboleedka Puntland aysan si toos ah uga amar qaadan jirin taliska ammaanka ee degaanka.
Khilaafku wuxuu ka horreeyay hawlgallada toddobaadkan. Bishii Luulyo, Dowladda Puntland waxay Dowladda Federaalka Soomaaliya ku eedaysay inay Puntland ka samaynayso isla markaana taageerayso kooxo hubaysan, iyadoo sheegtay in ujeeddadu ahayd in la wiiqo awoodda amni iyo maamul ee degaanka.
Sida marar badan dhacday, Dowladda Federaalka Soomaaliya ee muddo-xileedkeedu dhammaaday wax jawaab dadweyne ah kama aysan bixin dhacdooyinkii ugu dambeeyay ee Gaalkacyo iyo Boosaaso.
Ilo xog-ogaal ah ayaa sheegay in qorshaha la tuhunsan yahay uu ka ballaarnaa dhacdooyinka labada magaalo. Sida ay iluhu sheegeen, Villa Somalia waxay doonaysay inay huriso iska horimaadyo hubaysan iyo amni-darro baahsan oo ka dhacda qaybo badan oo Puntland ah, oo ay ku jirto caasimadda Garoowe. Bilihii la soo dhaafay, ciidamo hore uga tirsanaa Ciidamada Difaaca Puntland ayaa ku biiray barnaamij askar-qoris milatari oo ay taageeraysay Villa Somalia.
Hase yeeshee, Garoowe ma aysan gelin dagaal hubaysan. Dowladda Puntland, oo la shaqaynaysay xubno ka tirsan bulshada deegaanka, ayaa gacan ka geysatay in wadaxaajood lagu xalliyo xiisadaha. Wadahadalka ayaa ugu dambayn ka hortagay iska horimaad ka dhaca caasimadda, wuxuuna suurageliyay in khilaafka la xakameeyo.
Marka la isu geeyo, dhacdooyinka Gaalkacyo, Boosaaso iyo Garoowe waxay muujinayaan in Puntland ay hor istaagtay wax ay ku tilmaantay dadaal ay Villa Somalia ku doonaysay inay degaanka gudihiisa ka samayso ama ku taageerto ciidamo hubaysan oo ka baxsan hay’adaha amniga Puntland, kuwaas oo keeni karay xasillooni-darro iyo colaado.
Khilaafku wuxuu bannaanka yimid intii lagu jiray xusaskii 1-da Luulyo, markaas oo saraakiil sare oo Dowladda Federaalka ka tirsan ay si cad uga hadleen qorista ciidamo federaal ah gudaha Puntland.
Ra’iisul Wasaare Xamse Cabdi Barre ayaa sheegay in Dowladda Federaalka ay qorshaynayso inay Puntland ka qorto 30,000 oo askari, isagoo farriintaas u jeediyay Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni.
“Waxaan Puntland ka qori doonnaa 30,000 oo askari. Anigaa matala,” ayuu Xamse yiri, sida ay warbaahintu tabisay. “Haddii aad jeceshahay iyo haddii aad u carootid heer aad qaraxdoba, taasi waa xaqiiqada.”
Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa markii dambe difaacay qorista ciidamada federaalka ee Puntland, isagoo sheegay in ciidamadu ka tirsan yihiin Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, isla markaana aysan khatar ku ahayn degaanka.
Hadalladan ayaa soo baxay xilli Madaxweyne Deni uu ku dhawaaqay in Puntland ay diidi doonto faragelin lagu sameeyo arrimaheeda amniga. Wuxuu sheegay in degaanku leeyahay ciidamo amni iyo hay’ado u gaar ah oo mas’uul ka ah ilaalinta dhulkiisa.
Gaalkacyo: Puntland oo Xoog ku Soo Afjartay Xeryo Ciidan
5-tii Agoosto, ciidamada Puntland ayaa weeraray oo la wareegay xero milatari oo ku taalla waqooyiga Gaalkacyo, taas oo ay haysteen xubno hore loogu yaqaanay PSF, kuwaas oo bilihii la soo dhaafay xiriir dhow la sameeyay Dowladda Federaalka Soomaaliya.
Iska horimaadyada ayaa la isku adeegsaday hub culus, waxaana ka dhashay dhimasho iyo dhaawac.
Bayaan ay soo saartay, Dowladda Puntland waxay ku sheegtay in 101 qof lagu xiray hawlgalka, halka 60 qof oo dhaawac ahna xabsiga loo taxaabay. Waxaa la qabtay hub, rasaas, gaadiid iyo qalab kale oo milatari.
Puntland waxay sheegtay in agabka la qabtay ay sidoo kale ku jireen qalab boolis iyo sahay ay dowladda Shiinuhu ugu deeqday Ciidanka Booliska Soomaaliyeed.
Boosaaso: Xaruntii Hore ee PSF oo Gacanta Dowladda Gashay
24 saacadood gudahood kaddib hawlgalkii Gaalkacyo, indhaha ayaa loo jeediyay Boosaaso.
6-dii Agoosto, Ciidamada Difaaca Puntland ayaa la wareegay xarun ay haysteen xubno hore loogu yaqaanay PSF, kuwaas oo muddooyinkii dambe lala xiriirinayay Dowladda Federaalka Soomaaliya.
La wareegistu waxay lahayd saameyn ka baxsan gacan-ku-haynta dhismaha laftiisa.
Boosaaso waa xarunta ganacsi ee ugu weyn Puntland, halka dekeddeeduna leedahay qiime dhaqaale iyo mid istaraatiijiyeed oo weyn. Muddo sannado ah, joogitaanka xarun hubaysan oo ku shaqaynaysay silsilad talis oo lagu muransan yahay ayaa adkeeyay awoodda dowladda iyo guud ahaan habraacyada amniga magaalada.
Markii ay xaqiijisay gacan-ku-haynta xarumaha lagu muransanaa ee Gaalkacyo iyo Boosaaso, Puntland waxay si weyn u wiiqday awoodda kooxaha hubaysan ee ka baxsan qaab-dhismeedkeeda talis inay ka hawlgalaan laba ka mid ah magaalooyinka ugu muhiimsan istaraatiiji ahaan ee degaanka.
AXADLETM
