Jaamacadda Cambridge ayaa baaraysa habka ay u magacowdo aqoonyahannada sare, iyadoo sidoo kale baadhitaan ku samaynaysa eedeymo xatooyo aqooneed oo ku lug leh Jason Arday, borofisarkii toddobaadkan iska casilay xilkiisa.
Mr Arday, oo si weyn loo hadal hayay ka dib markii uu 2023 noqday borofisarkii madowga ahaa ee ugu da’da yaraa Cambridge, ayaa xilka ka degay Arbacadii. Iscasilaaddiisu waxay daba socotay markii jaamacaddu ku dhawaaqday baadhitaan ku saabsan eedeymo isa soo tarayay oo sheegaya in qaybo ka mid ah qoraalkiisii PhD-ga laga soo min-guuriyay shaqooyin dad kale.
War cusub oo ay soo saartay, Cambridge waxay sheegtay in, “iyadoo aan loo eegin” iscasilaadda Mr Arday, ay “sii wadi doonto baadhitaanka duruufihii ku xeernaa magacaabistiisa iyo muddadii uu xilka hayay”.
“Natiijooyinka waxay qayb ka noqon doonaan dib-u-eegis lagu samaynayo habka magacaabista xilalka sare ee tacliinta,” ayay jaamacaddu sheegtay.
Warqad lagu daabacay internetka, Mr Arday wuxuu ku sheegay in iscasilaaddu ay ahayd “habka keliya” ee lagu soo afjari karo “xilli adag”. Hase yeeshee, wuxuu carrabka ku adkeeyay inaan go’aankiisa “loo qaadan inuu aqbalay sheekooyinka la iga faafiyay”.
Cambridge ayaa markii hore difaacday Mr Arday, balse Arbacadii waxay sheegtay in “xog cusub” oo soo korodhay ay ku kalliftay inay bilowdo baadhitaanka. Faahfaahin dheeraad ah ma aysan bixin.
Jesus College, oo uu Mr Arday ka tirsan yahay, ayaa sheegtay inay samayn doonto baadhitaan gaar ah.
Maamulaheeda, Sonita Alleyne — oo ah qofkii ugu horreeyay ee madow ah ee hoggaamiya kulliyad ka tirsan Oxbridge — ayaa magaceeda kala baxday codsi wadareed lagu difaacayay Mr Arday.
Sida uu sheegay Guardian, waxaa sidoo kale la fahamsan yahay in aqoonyahanno sare oo ka tirsan Cambridge ay dhex wareejinayaan warqad lagu dalbanayo baadhitaan ku saabsan habraacyadii la xiriiray magacaabistiisa.
Wargeysyada iyo faalleeyayaasha garabka midig ayaa si weyn u qaatay murankan, iyadoo qaarkood ay Mr Arday ku tilmaameen “wejiga lagu xayaysiiyo” siyaasadaha kala-duwanaanta, sinnaanta iyo ka-mid-noqoshada (DEI).
Warbixinnada warbaahinta ayaa sidoo kale su’aalo ka keenay hadallo kale oo loo nisbeeyay borofisarkan ku takhasusay cilmiga bulshada ee waxbarashada, kuwaas oo ay ka mid yihiin sheegashooyin ah inuu lix maalmood gudahood orday 966km isla markaana uu hay’ad samafal u ururiyay £5.5 milyan.
Wargeyska The Times ayaa daabacay warbixinno baadhitaan oo taxane ah, kuwaas oo lagu eegayo shaqada tacliimeed iyo nolosha gaarka ah ee Mr Arday.
Isagoo la hadlayay wargeyska, Mr Arday wuxuu qiray inay jireen “khaladaad” ku jiray shaqadiisa tacliimeed, balse wuxuu diiday sawir uu ku tilmaamay mid aan caddaalad ahayn oo isaga loogu muujinayo “beenlow, qof mala-awaal badan iyo khiyaanoole tacliimeed”.
Wuxuu intaas ku daray in “ololaha la doonayo in xilka layga tuuro” uu ahaa mid “cunsuriyad salka ku haya”.
Eedeymaha xatooyada aqooneed ayaa markii ugu horreysay soo baxay bishii Luulyo, markii uu soo jeediyay Nathan Cofnas, oo ah aqoonyahan Maraykan ah, naftiisana ku tilmaama “qof rumaysan xaqiiqada jinsiyadaha”. Xiriirkii cilmi-baadhiseed ee uu la lahaa kulliyad ka tirsan Cambridge ayaa la joojiyay 2024, ka dib eedeymo cunsuriyad.
Ka dib iscasilaadda Mr Arday, aqoonyahanno ayaa ka digay in kiiskani uu mucaaradka barnaamijyada kala-duwanaanta iyo sinnaanta siin karo “hub” awood leh, isla markaana uu aqoonyahannada kale ee madow ka niyad-jebin karo inay mihnad ka raadsadaan tacliinta sare.
Alan Lester, oo ah borofisar juqraafiga taariikhiga ah ka dhiga Jaamacadda Sussex, ayaa yiri: “Masiibadu waxay tahay in kiiskani uu hadda cunsuriyiinta midigta fog ee cambaareeya hindise kasta oo sinnaanta iyo kala-duwanaanta ah siinayo hub ay si xun u adeegsan doonaan.”
Kehinde Andrews, oo ilaa dhowaan ahaa borofisar daraasaadka dadka madow ka dhiga Birmingham City University, ayaa Sky News u sheegay: “Ma jiro cid dadka madow nicmooyin gaar ah ugu qaybinaysa waxbarashada sare, fikraddaasina aad bay khatar u tahay, aadna waa cunsuriyad.
“Waxaa jira olole ballaaran oo lagu doonayo in la kordhiyo borofisarrada madow, balse waayo-aragnimada aan la kulanno badanaa waa mid aad u xun, taasina waxay dadka ka niyad-jebisaa inay marka horeba isku dayaan inay goobahan galaan.”
Booliska Metropolitan ayaa sidoo kale lagu dhaleeceeyay sida uu u maareeyay eedeyn dhibaatayn ah oo laga gudbiyay weriye ka tirsan Times Higher Education, kaas oo dhowr bilood ka hor Prof Arday iimayl ugu diray su’aalo.
Taliyaha booliska Mark Rowley ayaa LBC u sheegay in ciidanku ay “arrintaas ku fashilmeen”, isagoo intaas ku daray in warbixinta ay ahayd in “goor horeba meesha laga saaro maadaama aysan u baahnayn baadhitaan”.
Warbixin dheeraad ah: PA
