Faransiiska ayaa isu diyaarinaya hirkii afraad ee kulayl daran oo weyn sannadkan, iyadoo kulaylka ba’an iyo dhulka engegan ay sii kordhinayaan culayska saaran dabdamiyayaasha la tacaalaya dab ballaaran oo ka kacay meel u dhow Bordeaux.
Dabka kaymaha ayaa muddo toddobaad ah si ba’an ugu sii fidayay gobolka Gironde ee koonfur-galbeed Faransiiska.
Dhowr jeer oo dabku si xooggan dib ugu kacay shalay ayaa ku kallifay mas’uuliyiinta inay amraan in kumannaan kale oo degganayaal iyo dalxiisayaal ah si taxaddar leh loo daadgureeyo, iyadoo laga cabsi qabo in daadgureyn dheeraad ah loo baahdo.
Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in dabka la xasiliyay, inkastoo shalay uu 14 jeer si weyn dib ugu kacay, dhowr jeerna uu xalay mar kale kacay.
Si kastaba ha ahaatee, xaaladda cimiladu weli waa walaaca ugu weyn ee kooxaha gurmadka.
Digniin heer oranji ah oo ku saabsan kulayl daran ayaa la filayaa inay duhurnimada ka dhaqan gasho Bordeaux, halkaas oo heerkulku gaari karo 40 darajo, taasoo noqonaysa hirkii afraad ee kulayl daran ee gobolka xagaa ay hore u saameeyeen abaar iyo dab.
Guud ahaan Faransiiska iyo Spain, dababka kaymaha ayaa sababay daadgureyn aan hore loo arag oo ay ku lug leeyihiin tobannaan kun oo qof, iyagoo ku fiday deegaanno ay hore u daaliyeen xilli si aan caadi ahayn u kulul oo qalalan.
Mashiinno culus ayaa jaraya geedo si loo sameeyo marin dabka joojiya meel u dhow Martignas-sur-Jalle, oo ka baxsan Bordeaux
Dadka deggan Spain oo guryahooda ku laabanaya iyadoo kooxaha gurmadku sheegayaan ‘horumar’ laga sameeyay la dagaallanka dabka kaymaha
Kumannaan qof oo laga daadgureeyay guryahooda Spain intii ay socdeen dabab kaymeedyo waaweyn ayaa maanta bilaabay inay dib ugu laabtaan, iyadoo dowladdu sheegtay in dadaallada lagu xakameynayo qaar ka mid ah dababkii kaymeed ee ugu darnaa taariikhda casriga ah ee dalka ay sii socdaan.
Amarrada daadgureynta ayaa shalay laga qaaday in ka badan 12 degmo oo ku yaalla deegaannada Madrid iyo Avila, oo xuddun u ahaa dabab barakiciyay tobannaan kun oo qof.
“24,000 oo qof oo la daadgureeyay ayaa awooday inay guryahooda ku laabtaan, halka 20,000 oo kalena laga qaaday amarkii ku ekaanshaha guryaha ee Ismaamulka Madrid,” ayuu wakiilka dowladda Francisco Martin Aguirre ku sheegay X xalay goor dambe.
“Shaqadu way sii socotaa si loo adkeeyo horumarkii maalintii oo dhan laga sameeyay la tacaalidda dabka. Dib u laabashada dadka la daadgureeyay waxay u socotaa dhibaato la’aan.”
Hawlgalka dabdamiska Spain waxaa adkeeyay dabaylo xooggan iyo hir cusub oo kulayl daran, iyadoo ololku gubay qiyaastii 77,000 hektar (190,000 acre), dhul ku dhow baaxadda magaalada New York.
Wasiirka Arrimaha Gudaha Fernando Grande-Marlaska ayaa sheegay in kooxuhu dababka xakameynayaan, iyadoo shaqada maanta diiradda lagu saarayo xasilinta xaaladda iyo daminta dhammaan ololka haray.
Xayiraado dabcin la mid ah ayaa hore looga sameeyay deegaanka bari ee Castellon, oo u dhow Valencia, halkaas oo degmada Vall d’Uixo ay shalay subax qaaday amarkii dadka ku khasbayay inay guryaha ku ekaadaan.
Diyaaradaha dabdamiska ayaa biyo ku shubaya dab kaymeed ka kacay meel u dhow tuulada Cebreros, ee gobolka Avila ee Spain
Midowga Yurub oo sheegay in jawaabta dababka kaymaha ay tahay inay la qabsato isbeddelka cimilada
Midowga Yurub waa inuu lacag dheeraad ah geliyaa ka jawaabista dababka kaymaha, xoojiyo diiradda maareynta kaymaha, isla markaana wax badan ka qabto wacyigelinta dadweynaha ee khatarta dabka xilli cimiladu isbeddelayso, ayuu yiri madaxa gurmadka masiibooyinka ee ururka, xilli Faransiiska iyo Spain ay la tacaalayeen dabab dhimasho sababay.
“Isbeddelka cimiladu wuu sii dardargelayaa. Sidaas darteed, jawaabteennuna waa inay sidaas oo kale si degdeg ah isu beddeshaa,” ayay tiri Hadja Lahbib, Guddoomiyaha Maareynta Xasaradaha ee Midowga Yurub.
“Waa inaan khataraha isu sii diyaarinnaa ka hor inta aysan masiibooyinku dhicin, halkii aan kaliya ka falcelin lahayn kaddib.”
Marwo Lahbib waxay sheegtay in iibsashada qalab dabdamis oo dheeraad ah oo keliya aysan ku filnaan doonin, iyadoo ku doodday in dalalku dhaqaale badan oo Midowga Yurub ah u qoondeeyaan hababka maareynta kaymaha ee yareeya khatarta dababka, isla markaana muwaadiniinta si wanaagsan loogu wargeliyo “dhaqamada ay tahay inay gebi ahaanba ka fogaadaan”, si loo yareeyo suurtagalnimada in dabab bilaabmaan.
Qiyaastii 90% dababka kaymaha waxaa sababa falalka aadanaha, oo ay ku jiraan dababka xeryaha iyo sigaarka la tuuro.
Si kastaba ha ahaatee, Midowga Yurub wuxuu door xaddidan oo keliya ku leeyahay maareynta dababka kaymaha, taasoo weli masuuliyaddeedu saaran tahay dowladaha qaranka.
Brussels waxay gacan ka geysataa isku dubbaridka dirista kheyraad dheeraad ah oo ay dalalka Yurub wada ururiyeen marka waddan uu codsado gargaar degdeg ah.
Midowga Yurub wuxuu sidoo kale leeyahay raxan kayd ah oo u gaar ah oo lagu magacaabo “RescEU”, kana kooban 22 diyaaradood oo dabdamis ah iyo shan helikobtar, kuwaas oo qandaraas looga soo qaatay dalalka xubnaha ka ah.
Ilaa shalay, Midowga Yurub wuxuu isku dubbariday in toddobo diyaaradood iyo afar helikobtar loo diro Faransiiska, halka lix diyaaradood iyo saddex kooxood oo dhulka ka damiya dababka kaymaha loo diray Spain.
Isbeddelka cimiladu wuxuu nidaamkaas saaraya cadaadis sii kordhaya.
Kahor xagaagan, Midowga Yurub wuxuu in ka badan 770 dabdamis u sii diray dalalka khatartu ku badan tahay, waana tiradii ugu badnayd abid, taasoo muujinaysa sida isbeddelka cimilada ee aadanuhu sababay uu uga sii darayo kulaylka iyo abaarta ka caawiya dababka kaymaha inay si dhakhso badan u fidaan muddo dheerna socdaan.
Mas’uuliyiinta Midowga Yurub ayaa sheegay inay isu diyaarinayaan suurtagalnimada ah in dababku weli sii holcayaan bisha Nofeembar ee sannadkan.
“Baaxadda iyo xoogga masiibooyinkan waxay ka dhigan yihiin inaan u baahan doonno inaan xaqiijinno xoojinta awooddeenna wadajirka ah,” ayay tiri Marwo Lahbib, iyadoo intaas ku dartay in Guddigu soo jeediyay in maalgelinta wax ka qabashada xasaradaha ee miisaaniyadda soo socota ee Midowga Yurub laga dhigo in ka badan laba jibbaar, oo la gaarsiiyo €10.7 bilyan.
Dalalka Midowga Yurub ee ka wada xaajoonaya miisaaniyadda ayaa tiradaas hoos ugu dhigay €9.1 bilyan, sida ku cad hindisahoodii ugu dambeeyay ee tanaasulka ahaa.
Isla mar ahaantaana, Midowga Yurub wuxuu iibsanayaa raxan dabdamis oo joogto ah oo uu isagu leeyahay, iyadoo 12 diyaaradood oo dabdamis ah oo nooca Canadair ah iyo shan helikobtar la qorsheeyay in la keeno inta u dhexeysa 2027 iyo 2030.
Faahfaahin dheeraad ah: Bordeaux oo walaac ku jirta iyadoo digniinaha dababka kaymaha dib loo cusbooneysiiyay
