Laba askari oo kaydka ciidanka Israa’iil ah ayaa lagu dilay koonfurta Lubnaan, waana dhimashadii ugu horreysay ee ciidan ee dalkaasi halkaas ka soo gaarta muddo ka badan bil, xilli Israa’iil ay billowday duqeymo cusub, halka wada-hadallo uu Maraykanku taageerayo oo ka socda Rome lagu doonayo in lagu soo afjaro colaadda.
Milatariga Israa’iil ayaa askarta kaydka ah ee shalay dagaalka lagu dilay ku kala magacaabay Major Harel Birenstock, oo 34 jir ahaa, iyo Sergeant Major Tamir Vaknin, oo 33 jir ahaa. Labaduba waxay ka tirsanaayeen Guutada 2855-aad ee Ururka 55-aad.
Dhimashadoodu waxay ahayd khasaarihii ugu horreeyay ee Israa’iil laga soo sheego koonfurta Lubnaan tan iyo 28-kii Juun. Weerarrada aargoosiga ah ee Israa’iil ayaa dilay ugu yaraan hal qof, sida ay sheegtay Wasaaradda Caafimaadka Lubnaan.
Duqeymaha, oo ay wehelisay digniintii daadgureyn ee ugu horreysay oo Israa’iil ay bixiso toddobaadyo gudahood, ayaa yimid xilli Washington ay Rome ku dhexdhexaadinaysay wada-hadallo u dhexeeya Israa’iil iyo Lubnaan. Beirut waxay ku adkaysanaysaa in Israa’iil si wejiyo ah uga baxdo koonfurta Lubnaan, taasoo qayb ka noqonaysa heshiis kasta oo lagu joojinayo dagaalka.
Warbaahinta dowladda Lubnaan ayaa sheegtay in duqeyn kale ay dishay hal qof, 11 kalena ay ku dhaawacmeen.
Ilo ku lug leh wada-xaajoodyada ayaa AFP u sheegay in Israa’iil ay codsatay in kulankii Rome ee maalintaas la soo gabagabeeyo saddex saacadood ka hor waqtigii loo qorsheeyay. Isha ayaa sheegtay in madaxa wafdiga Israa’iil, safiirka Maraykanka Yechiel Leiter, uu sabab uga dhigay “xog marin-habaabin ah oo la dusiyay” oo uu ku eedeeyay Lubnaan.
Inkasta oo goor hore la soo gabagabeeyay, wada-hadallada ayaa la filayay inay maanta dib u bilowdaan maalintoodii saddexaad oo ugu dambaysay.
Safiirka Maraykanka Yechiel Leiter
Intii lagu jiray wada-xaajoodyadii hore ee uu Maraykanku taageerayay bishii Juun, Israa’iil iyo Lubnaan waxay gaareen heshiis qaab-dhismeed ah oo dhigaya in Hezbollah hubka laga dhigo, ciidamada Israa’iil si tartiib tartiib ah uga baxaan koonfurta Lubnaan, ciidanka Lubnaanna la geeyo aaggaas. Hannaanku wuxuu ka bilaaban lahaa “aagag tijaabo ah” oo la cayimay.
Wada-hadalladii ugu dambeeyay waxay ahaayeen wareeggii toddobaad tan iyo markii Hezbollah ay Lubnaan ku lug yeelatay dagaalka ballaaran ee Bariga Dhexe bishii Maarso, kaddib markii ay gantaallo ku ridday Israa’iil si ay u taageerto Iran, oo ah taageeraheeda ugu weyn.
Israa’iil waxay kaga jawaabtay duqeymo cirka ah oo ballaaran iyo weerar dhulka ah, kuwaas oo Lubnaan ay sheegtay inay dileen in ka badan 4,300 oo qof.
Shalay, milatariga Israa’iil ayaa digniintii ugu horreysay ee daadgureyn ah tan iyo Juun u diray dadka deggan Mansouri. “Marka la eego jebinta Hezbollah ee heshiiska xabbad-joojinta, Ciidamada Difaaca Israa’iil waxaa ku waajib ah inay si xoog ah uga hortagaan,” ayuu yiri.
“Badbaadadiinna awgeed, waa inaad isla markiiba ka baxdaan guryihiinna oo aad u guurtaan dhanka waqooyi,” ayay Ella Waweya, afhayeenadda afka Carabiga ee milatariga, ku qortay X.
Hay’adda gargaarka bani’aadannimo ee Qaramada Midoobay ayaa habeenkii ka horreeyay sheegtay in in ka badan 800,000 oo qof oo ku barakacay dagaalladii hore ee Lubnaan ay bilaabeen inay guryahooda ku laabtaan, kaddib markii rabshaduhu dhowaan yaraadeen. Hase yeeshee, in ka badan 360,000 oo qof ayaa weli barakacsan.
‘Ceeb iyo bahdil’
Mansouri waxay qiyaastii sagaal kiiloomitir koonfur kaga beegan tahay Tyre, halka ay 10 kiiloomitir waqooyi kaga beegan tahay Israa’iil. Magaalada iyo deegaannada ku dhow dhow waxaa toddobaadyadii la soo dhaafay lala beegsaday dhowr duqeyn oo Israa’iil ah iyo weerarro madaafiic, inkasta oo xabbad-joojinta u dhexeysa Hezbollah iyo Israa’iil ay dhaqan gashay bishii Juun.
Maamulka degmada ayaa 22-kii Juun dadka deegaanka u sheegay inay dib u laaban karaan, isaga oo uga digay inay ka fogaadaan qaybta ku jirta waxa Israa’iil ugu yeerto “aagga ammaanka” ee koonfurta Lubnaan.
Ereyga “aagga ammaanka” waxaa loola jeedaa dhul ku teedsan xadka Israa’iil oo ay ciidamada Israa’iil weli ka hawlgalaan, kaas oo qiyaastii 10 kiiloomitir gudaha ugu fidsan koonfurta Lubnaan.
Sarkaal ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibadda Maraykanka ayaa sheegay in wada-xaajoodyadii ugu dambeeyay ay “ka mid noqon doonaan ballaarinta hannaanka aagagga tijaabada ah, xallinta dhammaan arrimaha xuduudaha ee weli taagan iyo ka shaqaynta heshiis dhammaystiran oo nabad iyo amni ah”.
Iyadoo wafdiyadu ku shirayeen Rome, Wasiirka Arrimaha Dibadda Talyaaniga Antonio Tajani ayaa taleefan kula hadlay dhiggiisa Iran. Iran waa taageeraha ugu weyn ee Hezbollah, waxaana Mr Tajani uu Tehran ku boorriyay inay joojiso hawlgallada kooxda.
Qoraal la daabacay wax yar ka hor duqeymaha Israa’iil, Mr Tajani wuxuu sheegay inuu rajaynayo in wada-xaajoodyadu ay “keenaan natiijooyin la taaban karo”.
Hoggaamiyaha Hezbollah Naim Qassem ayaa Talaadadii sheegay in wada-xaajoodyada tooska ahi aysan Lubnaan u keenayn “wax aan ka ahayn ceeb, bahdil” iyo tanaasulaad xiriir ah.
Hezbollah waxay marar badan ka soo horjeesatay wada-xaajoodyada tooska ah, waxayna weli diiddan tahay baaqyada ah inay hubkeeda wareejiso.
Rabshaduhu way yaraadeen tan iyo heshiiskii Lubnaan iyo Israa’iil iyo heshiiskii hordhaca ahaa ee Maraykanka iyo Iran ee ku saabsanaa colaadda Bariga Dhexe, kaas oo la saxiixay bishii Juun.
Si kastaba ha ahaatee, Lubnaan waxay weli soo sheegaysay duqeymo iyo madaafiic goos-goos ah oo Israa’iil ay fulisay, iyo sidoo kale qaraxyo iyo burburin ka dhacday tuulooyinka ku yaalla koonfurta dalka.
Tan iyo markii dagaalka u dhexeeya Israa’iil iyo Hezbollah uu billowday horraantii Maarso, milatariga Israa’iil waxaa laga dilay 38 askari iyo hal qandaraasle rayid ah.
