Qore: Yusuf Said HersiSunday June 14, 2026
Ma Isku Jiraa Farriin Laba-Waji Leh oo Ku Saabsan Istaraatiijiyadda Amniga ee Xasan Sheekh Maxamuud?
- Advertisement -
Siyaasadda amni ee Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa dhalisay falcelin xooggan oo dhex martay siyaasiyiin, khubaro amni, iyo dadweynaha Soomaaliyeed. Su’aasha ugu weyn ee haddaba taagan waxay ku saabsan tahay is-waafajinta go’aanka dowladda federaalka ay ku hubeysay ciidamada Macawisleyda si ay uga qeyb qaataan dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, iyadoo isla waqtigaasna ay Muqdisho iyo magaalooyin kale ka waddo olole hub-ka-dhigis ah.
Macawisleydu waxay kasoo farcameen kacdoon shacab oo ka dhashay cadaadiska Al-Shabaab, gaar ahaan bartamaha Soomaaliya. Markii ay ciidamada dowladda la kulmeen caqabado amni, bulshada deegaanka ayaa si iskood ah isugu abaabushay inay difaacaan deegaannadooda, isla markaana ay garab istaagaan howlgalada militari ee lagu wajahayo kooxda Al-Shabaab.
Dowladda federaalka ayaa aqoonsatay kaalinta Macawisleyda ee dagaalkaas, arrintaas oo horseeday in la siiyo taageero siyaasadeed, iskaashi amni, iyo hub. Dadka taageersan go’aankaas waxay ku doodayaan in Soomaaliya ay ku jirtay xaalad dagaal oo u baahnayd tallaabooyin aan caadi ahayn. Sidaas darteed, hubeynta shacabka la dagaallamaya Al-Shabaab waxay ahayd, sida ay qabaan, baahi amni oo degdeg ah.
Hase yeeshee, dadka dhaliila siyaasaddan waxay ka digayaan khataraha ku lammaan in hub lagu wareejiyo maleeshiyaad aan si rasmi ah uga tirsaneyn ciidamada qaranka. Waxay ku adkeysanayaan in marka hub badan lagu firdhiyo kooxo ku dhisan qabiil ama deegaan ay adkaan karto in dowladda mar kale si buuxda u maamusho amniga guud ee dalka.
Dooddu waxay sii xoogaysatay markii dowladda ay bilowday dadaallo lagu xakameynayo hubka sharci darrada ah ee ku yaalla Muqdisho. Dowladda ayaa sheegtay in hub-ka-dhigistu lagama maarmaan u tahay sugidda amniga, xasiloonida siyaasadeed, iyo xoojinta sharciga. Laakiin mucaaradka ayaa su’aal geliyay sida dowlad hub siisay kooxo gaar ah ay haddana uga dalban karto shacabka kale inay hubka dhigaan.
Marka laga eego aragtida siyaasadda guud, dadka naqdiya arrintan waxay u arkaan isdiiddo cad. Waxay qabaan in dowlad doonaysa inay si buuxda gacanta ugu dhigto awoodda amniga aysan habboonayn inay hubeyso kooxo aan dowladeed ahayn. Sidaas awgeed, hubeynta Macawisleyda iyo ololaha hub-ka-dhigista Muqdisho waxay u muuqdaan laba fariimood oo iskhilaafsan.
Dadka dowladda taageersan waxay se soo bandhigaan aragti ka duwan. Waxay sheegayaan in farqi weyn u dhexeeyo hubeynta ku-meel-gaarka ah ee xaalad dagaal iyo qorshaha fog ee dhismaha dowlad awood leh. Sida ay qabaan, hubkii loo adeegsaday dagaalka Al-Shabaab waxaa dib loo ururin karaa, loo sharciyeeyn karaa, ama lagu dari karaa ciidamada rasmiga ah ee qaranka.
Arrintan waxay si toos ah ula xiriirtaa geedi-socodka dhismaha dowladnimada Soomaaliya. Dowladda ayaa wajahaysa caqabadda ah sida loo dheellitiri karo baahida degdegga ah ee amniga iyo himilada fog ee lagu dhisayo ciidan qaran oo mideysan, kana mid noqonaya hay’adda keliya ee si sharci ah u haysata awoodda hubka.
Gebogebadii, muranka ku saabsan hubeynta Macawisleyda iyo hub-ka-dhigista Muqdisho wuxuu taabanayaa su’aal aasaasi ah: ma suuragal baa in dowlad ay qaar ka mid ah shacabka hubeyso xilli dagaal, haddana ay si guul leh uga ururiso hubka bulshada marka xaaladdu is beddesho? Jawaabta su’aashaas ayaa door weyn ka ciyaari doonta mustaqbalka amniga iyo dowladnimada Soomaaliya.
_______________________
Yusuf Said Hersi[email protected]
